Przepisy Karta Nauczyciela przewidują odrębne, preferencyjne rozwiązania w zakresie awansu zawodowego dla nauczycieli posiadających stopień naukowy oraz dla nauczycieli akademickich podejmujących pracę w szkole. Regulacje zawarte w art. 9a oraz art. 9ca tej ustawy wprowadzają istotne odstępstwa od standardowej ścieżki przygotowania do zawodu oraz skracają wymagany okres pracy przed przystąpieniem do kolejnych etapów postępowania awansowego.
Ustawodawca różnicuje sytuację nauczycieli początkujących w zależności od dorobku naukowego i doświadczenia akademickiego. W określonych przypadkach możliwe jest:
- skrócenie przygotowania do zawodu,
- uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa,
- wcześniejsze ubieganie się o stopień nauczyciela dyplomowanego.
Przepisy awansu zawodowego z KN wskazujące na szczególne uprawnienia nauczycieli posiadających stopnie naukowe lub będących nauczycielami akademickimi
Art. 9a
2. Nauczyciel nieposiadający stopnia awansu zawodowego, zwany dalej “nauczycielem początkującym”, zatrudniony w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami oraz nauczyciel początkujący zatrudniony w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć na podstawie art. 10 ust. 3 odbywają przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze, o którym mowa w art. 9ca ust. 1, 2 albo 4.
4. Nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 3-letnim okresem pracy w uczelni, z dniem nawiązania stosunku pracy w kolegium pracowników służb społecznych uzyskują stopień nauczyciela mianowanego.
5. Nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 5-letnim okresem pracy w uczelni, z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskują stopień nauczyciela mianowanego.
Art. 9ca
2. Nauczyciel, o którym mowa w art. 9a ust. 2, który:
1) posiada stopień naukowy lub
2) przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole w Rzeczypospolitej Polskiej prowadził zajęcia w szkole za granicą
– może odbyć przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze 2 lat i 9 miesięcy.
3. Nauczyciel, o którym mowa w ust. 2, składa do dyrektora szkoły oświadczenie o wymiarze, w jakim zamierza odbyć przygotowanie do zawodu nauczyciela, nie później niż do zakończenia roku szkolnego w drugim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela.
4. Nauczycielowi, o którym mowa w art. 9a ust. 2, który:
1) przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole był nauczycielem akademickim i legitymował się co najmniej 3-letnim okresem pracy w uczelni lub
2) w dniu nawiązania po raz pierwszy stosunku pracy w szkole posiadał co najmniej 5-letni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy
– dyrektor szkoły może wyrazić zgodę na odbywanie przygotowania do zawodu nauczyciela w wymiarze 2 lat i 9 miesięcy.
5. Nauczyciel, o którym mowa w ust. 4, może złożyć do dyrektora szkoły wniosek o wyrażenie zgody na odbywanie przygotowania do zawodu nauczyciela w wymiarze, o którym mowa w ust. 4, nie później niż do zakończenia roku szkolnego w drugim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela.
6. Nauczyciel mianowany, który:
1) posiada stopień naukowy lub
2) przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole w Rzeczypospolitej Polskiej prowadził zajęcia w szkole za granicą
– może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po przepracowaniu w szkole co najmniej 4 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego.
Podstawa prawna:
Stan prawny na dzień:
- 20-02-2026
