Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (nr D410). Został on już skierowany do konsultacji społecznych. Proponowane rozwiązania dotyczą przede wszystkim odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli. Ich celem jest usprawnienie i przyspieszenie postępowań, zwiększenie ich przejrzystości i rzetelności, a także wzmocnienie gwarancji procesowych nauczycieli oraz ochrony praw i dobra dziecka.
Wśród najważniejszych propozycji znalazły się m.in.:
- określenie elementów, które powinno zawierać zawiadomienie kierowane do rzecznika dyscyplinarnego przez dyrektora szkoły, organ prowadzący oraz organ sprawujący nadzór pedagogiczny, w związku z podejrzeniem naruszenia przez nauczyciela lub dyrektora praw i dobra dziecka, w tym danych nauczyciela i dziecka, opisu czynu wraz z czasem, miejscem i okolicznościami jego popełnienia, sposobu powzięcia informacji o zdarzeniu, wskazania ewentualnych dowodów oraz informacji o skierowaniu sprawy do mediacji, co ma służyć ujednoliceniu zawiadomień i usprawnieniu postępowania wyjaśniającego;
- wprowadzenie obowiązku zawiadamiania rzecznika dyscyplinarnego przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny o podejrzeniu naruszenia przez nauczyciela lub dyrektora praw i dobra dziecka, jeżeli informacja o takim podejrzeniu zostanie uzyskana w toku sprawowania nadzoru;
- doprecyzowanie wymagań dotyczących zawiadomienia o podejrzeniu naruszenia praw i dobra dziecka, tak aby zawierało ono podstawowe informacje pozwalające na sprawną ocenę sprawy;
- wprowadzenie mediacji w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, jako rozwiązania o charakterze dobrowolnym i naprawczym, w sprawach, których charakter na to pozwala;
- zmiany w zakresie przesłuchania świadków w postępowaniu wyjaśniającym i dyscyplinarnym, w tym możliwość przesłuchania świadka na odległość, określenie zasad wykorzystania protokołu wcześniejszego przesłuchania lub odstąpienia od przeprowadzenia dowodu w przypadku niemożności przesłuchania świadka oraz doprecyzowanie roli psychologa przy przesłuchaniu świadka, który nie ukończył 18. roku życia, w tym wprowadzenie obowiązku sporządzenia przez psychologa pisemnej opinii o przebiegu przesłuchania;
- zmianę katalogu kar dyscyplinarnych – wprowadzenie kary upomnienia, zastąpienie nagany z ostrzeżeniem karą nagany oraz umożliwienie określania zakazu ponownego zatrudnienia w zawodzie nauczyciela w okresie od 6 miesięcy do 3 lat;
- większą elastyczność w organizacji prac komisji dyscyplinarnych, m.in. poprzez odstąpienie od obowiązku udziału w każdym składzie orzekającym nauczyciela tego samego typu szkoły co nauczyciel, którego dotyczy postępowanie;
- wzmocnienie gwarancji procesowych nauczycieli, m.in. poprzez rozszerzenie składu odwoławczej komisji dyscyplinarnej do pięciu osób w sprawach, w których rozważane jest wymierzenie kary wydalenia z zawodu, oraz wcześniejsze zapewnienie obrońcy z urzędu;
- doprecyzowanie zasad ponownego rozpatrzenia sprawy przez komisję dyscyplinarną pierwszej instancji – w przypadku uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania odwoławcza komisja dyscyplinarna będzie wskazywać, jakie okoliczności należy uwzględnić oraz jakie czynności należy powtórzyć lub uzupełnić, co ma usprawnić postępowanie, ograniczyć jego przewlekłość i uniknąć zbędnego powtarzania czynności dowodowych; wskazania te nie będą mogły dotyczyć merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, z uwagi na niezawisłość komisji dyscyplinarnych w zakresie orzekania;
- wprowadzenie terminu 7 dni na wszczęcie przez rzecznika dyscyplinarnego postępowania wyjaśniającegood otrzymania polecenia jego wszczęcia;
- wprowadzenie wymogu wyższego wykształcenia prawniczego dla rzecznika dyscyplinarnego, z zachowaniem regulacji przejściowych dla osób już pełniących tę funkcję. Wymóg ten nie będzie dotyczył zastępców rzecznika dyscyplinarnego.
Projekt przewiduje również szereg zmian porządkujących i doprecyzowujących przepisy dotyczące postępowań dyscyplinarnych, w tym zasad wyłączenia członków składów orzekających, zawieszenia postępowania oraz skutków zawieszenia nauczyciela w obowiązkach.
Zmiany mają wejść w życie 1 września 2027 r.
Należy podkreślić, że są to propozycje zawarte w projekcie ustawy i mogą one ulec zmianie w toku dalszych prac legislacyjnych, o czym będziemy informować
Źródło:
- projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (projekt z 3 września 2026 r.).
Stan prawny na dzień:
- 10-09-2026
