Czy przedszkola publiczne mają wakacje?

W okresie wakacyjnym zdarzają się pytania dotyczące funkcjonowania przedszkola publicznego prowadzonego przez jednostkę samorządu terytorialnego w czasie ferii letnich. Oczywiste jest to, że pytającymi są rodzice, którzy nagle stają przed koniecznością zorganizowania opieki dla swoich najmłodszych pociech. Sprawdź zatem, co na ten temat mówi prawo i jaka jest praktyka w tym zakresie.

Przedszkole jest placówką nieferyjną – zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2023 r. poz. 2736) – funkcjonuje przez cały rok szkolny, z wyjątkiem przerw ustalonych przez organ prowadzący przedszkole, na wspólny wniosek dyrektora przedszkola i rady przedszkola, a w przypadku braku rady przedszkola – na wspólny wniosek dyrektora przedszkola i rady rodziców.

Nikt nie ma wątpliwości, że przerwy w pracy przedszkola ustalone przez organ prowadzący uwzględniają prawo nauczycieli i pracowników niepedagogicznych przedszkola do wypoczynku. Ponadto są niezbędne do przeprowadzenia niezbędnych remontów, czy modernizacji. Przede wszystkim jednak ustalając terminy przerw organ prowadzący powinien uwzględnić konieczność zapewnienia opieki dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym. Uwzględniając powyższe zasady i potrzeby ustala się zatem organizację pracy przedszkola, która również powinna być wpisana do jego statutu (art. 102 ust. 1 pkt. 9 ustawa Prawo oświatowe). W żadnym akcie prawnym nie odnajdziemy informacji na temat czasu trwania takiej przerwy. Przy jej ustalaniu należy jednak uwzględnić to, że przerwy nie powinny trwać tyle co ferie szkolne z racji nieferyjnego charakteru przedszkola, a także to, że działalność placówki musi zapewnić realizację podstawy programowej wychowania przedszkolnego.

Z praktyki przedszkolnej wynika, że przerwy w przedszkolu wymuszają zorganizowanie opieki w formie tzw. dyżurów wakacyjnych. Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe  każdy organ prowadzący przedszkola odpowiada za ich działalność, a więc może określić terminy i wskazać placówki wychowania przedszkolnego, które będą realizowały dyżury wakacyjne dla dzieci zapisanych do przedszkoli prowadzonych przez dany organ oraz zasady zgłaszania dzieci. W sytuacji, gdy dany organ prowadzi tylko jedną placówkę, nie ma ani obowiązku, ani możliwości wskazania rodzicom dyżurującej placówki. W takiej sytuacji oczywiście ustala się z reguły niezbyt długą przerwę w pracy przedszkola, która jest konieczna do wykonania na jego terenie niezbędnych działań o charakterze naprawczym.

Te same uwagi należy odnieść do ustalania przerw w pracy oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej. Oznacza to, że w celu zapewnienia opieki w trakcie ferii szkolnych organ prowadzący może ustalić dyżur wakacyjny w szkole, który odbywać się będzie w godzinach adekwatnych do potrzeb w tym zakresie. Sposób sprawowania dyżuru powinien być określony zarządzeniem odpowiednio wójta, burmistrza, prezydenta miasta. Zarządzenie powinno określać w szczególności terminy dyżurów, przedszkola (oddziały przedszkolne), które pełnią dyżury w określonych terminach oraz tryb zgłaszania dzieci chętnych do przedszkoli w trakcie ferii letnich.