Istotnym zadaniem każdego kuratora oświaty jest sprawowanie nadzoru pedagogicznego. W myśl przepisu art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe to właśnie kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi przedszkolami, innymi formami wychowania przedszkolnego, szkołami, placówkami oraz kolegiami pracowników służb społecznych, które znajdują się na obszarze danego województwa. Aktualnie obowiązujące formy nadzoru pedagogicznego zawarte są w Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego. Od dnia 4 września 2024 r. formami nadzoru pedagogicznego są więc: kontrola i wspomaganie (§ 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia). W porównaniu do obowiązującego poprzednio stanu prawnego zrezygnowano z ewaluacji i monitorowania. Kontrola może być planowa lub doraźna. Kontrole planowe zamieszcza się w planie nadzoru pedagogicznego opracowanego na każdy rok szkolny przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny z uwzględnieniem wniosków z nadzoru pedagogicznego sprawowanego w poprzednim roku szkolnym oraz podstawowych kierunków realizacji polityki oświatowej państwa. Taka kontrola prowadzona jest w celu oceny:
- stanu przestrzegania przepisów prawa dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły lub placówki – nie powinna trwać dłużej niż 2 dni;
- przebiegu procesów kształcenia i wychowania w szkole lub placówce oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły lub placówki – nie powinna trwać dłużej niż 5 dni w ciągu kolejnych dwóch tygodni.
Kontrole doraźne prowadzone są natomiast w przypadku, gdy wystąpi potrzeba podjęcia działań nieprzewidzianych w planie nadzoru pedagogicznego, o którym mowa wyżej (§ 3 ust. 3 rozporządzenia).
Jeśli zaś idzie o wspomaganie, to w świetle obowiązującego prawa obejmuje ono działania organu sprawującego nadzór pedagogiczny polegające w szczególności na:
- przygotowywaniu i podawaniu do publicznej wiadomości na stronie internetowej organu analiz wyników sprawowanego nadzoru pedagogicznego, w tym wniosków z kontroli;
- organizowaniu konferencji i narad dla dyrektorów szkół i placówek;
- przekazywaniu informacji o istotnych zagadnieniach dotyczących systemu oświaty i zmianach w przepisach prawa dotyczących funkcjonowania szkół i placówek (§ 19).
Podstawa prawna:
- ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1043),
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 15).
Stan prawny na dzień:
- 7-08-2025
