Opiniowanie zmian w arkuszu organizacyjnym

Przekazanie niedawno do zaopiniowania organizacjom związkowym arkusza organizacyjnego na rok szkolny 2025/26, który do 21 kwietnia 2025 dyrektorzy szkół muszą przekazać organom prowadzącym, nie oznacza niestety, że nie nastąpią w nim zmiany.

Aneksowanie arkusza to nic nowego i taka potrzeba pojawić się może w każdym czasie, zarówno gdy arkusz jest zaopiniowany, ale też gdy jest już formalnie zatwierdzony. W zależności od czasu dokonywania zmian, różne są tryby jego opiniowania.

Opracowanie arkusza organizacyjnego placówki na kolejny rok szkolny, z właściwym wyprzedzeniem 10 dni roboczych na uzyskanie opinii organizacji związkowych, to jedno z trudniejszych zadań jakie stoją przed dyrektorem.

Obowiązek ten wprost wynika z art. 110 Prawa oświatowego, który to mówi, że:

arkusz organizacji szkoły lub przedszkola opracowuje dyrektor szkoły lub przedszkola, a następnie przekazuje go do zaopiniowania zakładowym organizacjom związkowym będącym jednostkami organizacyjnymi organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego albo jednostkami organizacyjnymi organizacji związkowych.

Terminy przygotowywania i przekazywania do opiniowania tego dokumentu określa z kolei par. 17 rozporządzenia w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli i dla aktualnie procedowanego arkusza wyglądają one następująco:

do 19 kwietnia – organizacje związkowe mają czas na zaopiniowanie projektu arkusza (10 dni roboczych); do 21 kwietnia – dyrektor ma obowiązek przekazania organowi prowadzącemu arkusza zaopiniowany przez organizacje związkowe; do 20 maja – organ prowadzący placówkę musi uzyskać opinie organu nadzoru pedagogicznego; do 29 maja – organ prowadzący zatwierdza i przekazuje arkusz placówce. O ile wyżej wymieniona ścieżka postępowania jest dobrze dyrektorom znana i oczywista, w przypadku dokonywania zmian w tym dokumencie, wariantów postępowania jest kilka i warto, aby dyrektor zachował się właściwie. Zmiany, zmiany… Życzeniem chyba wszystkich dyrektorów jest to, aby opracowany w kwietniu projekt arkusza organizacyjnego nie został mocno zmodyfikowany przez organ prowadzący przed jego zatwierdzeniem, a tym bardziej aby nie dokonywano zmian w dokumencie już zatwierdzonym. Z doświadczenia wiadomo, że jest to praktycznie niemożliwe.

Z jednej strony przygotowany przez dyrektora projekt zderzyć musi się z oczekiwaniami i rekomendacjami organu prowadzącego (najczęściej podyktowanymi kryterium oszczędności), z drugiej zaś ze zmianami przepisów. O ile bieżące uwagi organu uwzględnione zostaną w miarę szybko, bo w terminie do 29 maja, o tyle dużo większe zamieszanie sprawić mogą te dokonywane po tym terminie, a szczególnie te wynikające ze zmian prawa, najdobitniej tych dotyczących realizacji ramowego planu nauczania i konkretnych przedmiotów.

Nadchodzący rok szkolny nie będzie wcale inny. Już zapowiedziane zmiany dotyczą przecież lekcji religii, edukacji obywatelskiej oraz edukacji zdrowotnej. Nowelizacja rozporządzenia dotyczącego nauczania religii przewiduje, że nauka zarówno religii i etyki odbywała się będzie w wymiarze jednej godziny tygodniowo i ma być organizowana przed lub po zajęciach obowiązkowych.

Dodatkowo od 1 września 2025 r. w szkole pojawią się dwa nowe przedmioty:

edukacja obywatelska – realizowana będzie od roku szkolnego 2025/2026 w klasie II branżowej szkoły I stopnia, a w kolejnym roku szkolnym 2026/2027 w klasie III branżowej szkoły I stopnia, od roku szkolnego 2025/2026 w klasie II liceum ogólnokształcącym i technikum, a w kolejnym roku szkolnym 2026/2027 w klasie III liceum ogólnokształcącym i technikum, natomiast w roku szkolnym 2027/2028 w klasie IV technikum; edukacja zdrowotna – realizowana będzie nieobowiązkowo od roku szkolnego 2025/2026 w klasach IV–VIII szkoły podstawowej oraz klasach I–III branżowej szkoły I stopnia, klasach I–III liceum ogólnokształcącego i klasach I–III technikum (zastąpi wychowanie do życia w rodzinie). Znając życie i tryb prac legislacyjnych spodziewać się należy, że mogą to nie być zmiany jedyne, a i te już przyjęte mogą ulec korekcie. Doświadczenie ostatnich lat uczy przecież, że duża część pomysłów, a tym samym przepisów zmieniana i przyjmowana jest w nawet w okresie wakacji. Jako, że arkusz zawiera najważniejsze informacje o funkcjonowaniu placówki, takie jak m.in. liczba nauczycieli, pracowników administracji, oddziałów, zarówno zmiany organizacyjne rekomendowane w dowolnym czasie przez organ prowadzący, jak i zmiany przepisów wymuszały będą dokonanie w nim stosownych zmian. Wprowadzenie ich, podobnie jak samo zatwierdzanie projektu, odbyć się musi według pewnego schematu.

Opiniowanie zmian w arkuszu organizacyjnym – decyduje termin Przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli wyraźnie rozdzielają zasady opiniowania arkusza zaopiniowanego i zatwierdzonego, różnicując również te drugie w zależności od daty wprowadzania zmian. I tak:

arkusz zaopiniowany – wprowadzenie zmian wymaga ponowienia procedury opiniodawczej ze związkami zawodowymi i organem sprawującym nadzór pedagogiczny. Dyrektor obowiązany jest uzyskać opinię organizacji związkowej, natomiast organ prowadzący opinię organu sprawującego nadzór. arkusz zatwierdzony – zmiany dokonywane do 30 września – wprowadzenie zmian wymaga przeprowadzenia procedury opiniodawczej ze związkami zawodowymi i organem sprawującym nadzór pedagogiczny. - opinie związków zawodowych oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny są wydawane w terminie 4 dni roboczych od dnia otrzymania zmian; - organ prowadzący szkołę lub przedszkole zatwierdza zmiany, nie później niż w terminie 7 dni roboczych od dnia ich otrzymania.

arkusz zatwierdzony – zmiany dokonywane po 30 września – organ prowadzący placówkę zatwierdza zmiany w terminie siedmiu dni roboczych od dnia ich otrzymania. W przypadku, gdy aneksowanie arkusza następuje po tej dacie, ani dyrektor nie zasięga opinii zakładowej organizacji związkowej, ani organ prowadzący nie zasięga opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Wynika to wprost z § 17 Rozporządzenia MEN z 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, którego ustępy 11 i 12 brzmią następująco:

11. W przypadku wprowadzenia zmian do zatwierdzonego arkusza organizacji szkoły lub przedszkola do dnia 30 września: 1) opinie, o których mowa w ust. 7 i 9, są wydawane w terminie 4 dni roboczych od dnia otrzymania zmian;

2) organ prowadzący szkołę lub przedszkole zatwierdza zmiany w terminie 7 dni roboczych od dnia ich otrzymania.

12. W przypadku wprowadzenia zmian do zatwierdzonego arkusza organizacji szkoły lub przedszkola po dniu 30 września, organ prowadzący szkołę lub przedszkole zatwierdza te zmiany w terminie 7 dni roboczych od dnia ich otrzymania. Stosowne zapisy na ten temat zawiera również Ustawa Prawo oświatowe, której art. 110 brzmi:

Art. 110. 1. Arkusz organizacji szkoły i przedszkola określa szczegółową organizację nauczania, wychowania i opieki w danym roku szkolnym.

2. Arkusz organizacji szkoły lub przedszkola opracowuje dyrektor szkoły lub przedszkola, (…), a następnie przekazuje do zaopiniowania zakładowym organizacjom związkowym będącym jednostkami organizacyjnymi organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego albo jednostkami organizacyjnymi organizacji związkowych wchodzących w skład organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu tej ustawy, zrzeszających nauczycieli. (…)

3. Arkusz organizacji szkoły i przedszkola zatwierdza organ prowadzący, po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. (…)

5. W przypadku wprowadzenia do dnia 30 września zmian do zatwierdzonego arkusza organizacji szkoły i przedszkola, ust. 2-3 stosuje się odpowiednio.

Pomimo braku zapisów wprost mówiących o dokonywaniu zmian w arkuszu zaopiniowanym, ale jeszcze niezatwierdzonym, utartą praktyką jest traktowanie każdej zmiany w tym okresie jako wymagającej ponowienia całej procedury opiniującej, a więc uzyskania opinii związków zawodowych i organu sprawującego nadzór pedagogiczny.

Warto jeszcze raz podkreślić, że podczas gdy arkusz organizacyjny jest zatwierdzany na początku roku szkolnego, aneksy mogą być wprowadzane w ciągu roku, w miarę pojawiających się okoliczności wymagających dostosowania planu organizacji pracy. Różnica pomiędzy arkuszem a jego aneksami polega więc na charakterze dokumentu – arkusz ma charakter planistyczny i całościowy, natomiast aneksy są dokumentami modyfikującymi i uzupełniającymi. Praktyczne rozróżnienie obu dokumentów pozwala na zachowanie porządku organizacyjnego w szkole przy jednoczesnym zapewnieniu elastyczności i sprawnego reagowania na zmiany.

Podsumowanie Zmiany w arkusz organizacyjnym placówki to sprawa dość częsta i powszechna. Wprowadzenie ich zatwierdza organ prowadzący, a o trybie tej czynności i wymaganych opiniach decyduje termin ich wprowadzania. Korekty arkusza dokonywane do dnia 30 września poprzedzone muszą zostać uzyskaniem wymaganych opinii, po tym terminie o zatwierdzeniu zmian decyduje już tylko organ prowadzący.

Podstawa prawna: art. 110 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.), rozporządzenia MEN z 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (tekst jedn.: Dz.U. 2023 poz. 2736).

Stan prawny na dzień: 12-04-2025

Nowy przedmiot w szkołach – edukacja zdrowotna. Kto będzie mógł go uczyć?

Czy nauczyciel może użyć siły fizycznej rozdzielając bijących się uczniów?

Podobne artykuły

Projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie organizacji publicznych szkół i przedszkoli – najważniejsze zmiany od 2026 roku

Podanie kwalifikacji w arkuszu organizacji

Zmiany przepisów a zapisy w arkuszu organizacji na rok 2025/2026

Pensum nauczycieli przedszkola do arkusza organizacji

Dodatkowe godziny w arkuszu a minimalne wynagrodzenie za pracę

Czy nauczyciel może użyć siły fizycznej rozdzielając bijących się uczniów?

Wspólne kategorie

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?

Opiniowanie zmian w arkuszu organizacyjnym

Subskrybuj

Subskrybuj

Kup pojedynczy artykuł

Nowy przedmiot w szkołach – edukacja zdrowotna. Kto będzie mógł go uczyć?

Czy nauczyciel może użyć siły fizycznej rozdzielając bijących się uczniów?

Podobne artykuły

Projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie organizacji publicznych szkół i przedszkoli – najważniejsze zmiany od 2026 roku

Podanie kwalifikacji w arkuszu organizacji

Zmiany przepisów a zapisy w arkuszu organizacji na rok 2025/2026

Pensum nauczycieli przedszkola do arkusza organizacji

Dodatkowe godziny w arkuszu a minimalne wynagrodzenie za pracę

Czy nauczyciel może użyć siły fizycznej rozdzielając bijących się uczniów?

Wspólne kategorie

Szukaj wg fraz

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?