Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w szkole – decyzja należy do rodziców

Udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniom zostało uregulowane w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania tej pomocy w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. Zgodnie z § 1 dokumentu, wszystkie te instytucje zobowiązane są do udzielania pomocy uczniom, ich rodzicom oraz nauczycielom, a także do organizowania jej zgodnie z określonymi zasadami. Oznacza to, że wszelkie kwestie dotyczące tej pomocy należy rozstrzygać na podstawie wspomnianego rozporządzenia.

Kluczowe znaczenie ma tu § 3, który wskazuje, że korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest dobrowolne i bezpłatne. W praktyce oznacza to, że objęcie ucznia jedną z form wsparcia wymienionych w § 6 ust. 2 wymaga zgody rodziców ucznia niepełnoletniego. Zanim jednak do tego dojdzie, konieczny jest wniosek jednej z uprawnionych osób lub instytucji. Jak stanowi § 5 rozporządzenia, inicjatorami mogą być m.in.:

• sam uczeń,

• jego rodzice,

• dyrektor placówki,

• nauczyciele, wychowawcy lub specjaliści prowadzący zajęcia,

• pielęgniarka lub higienistka szkolna,

• poradnia,

• asystent edukacji romskiej,

• pomoc nauczyciela,

• pracownik socjalny,

• asystent rodziny,

• kurator sądowy,

• organizacja pozarządowa bądź inny podmiot działający na rzecz dzieci i młodzieży.

Wniosek zwykle kierowany jest do dyrektora szkoły lub osoby przez niego wyznaczonej. Następnie zespół nauczycieli koordynujących udzielanie pomocy proponuje konkretne formy wsparcia. Zgodnie z § 23, o potrzebie objęcia ucznia pomocą informowani są rodzice (w przypadku ucznia niepełnoletniego) lub sam uczeń pełnoletni. Dyrektor ma obowiązek niezwłocznie przekazać pisemną informację o formach pomocy, czasie ich trwania oraz liczbie godzin, w jakich będą realizowane.

Na tym etapie konieczne jest uzyskanie pisemnej zgody rodziców lub pełnoletniego ucznia na udział w zajęciach. Brak zgody uniemożliwia ich rozpoczęcie. W przypadku odmowy warto, by dyrektor zaprosił rodziców na rozmowę, podczas której przedstawione zostaną przyczyny planowanego wsparcia, jego korzyści oraz możliwe negatywne skutki rezygnacji z pomocy. Rozmowę warto udokumentować notatką służbową.

Rodzice mogą nie wyrazić zgody na wszystkie lub tylko niektóre zajęcia, a także w każdej chwili cofnąć zgodę – wówczas prowadzenie zajęć musi zostać przerwane. Dyrektor szkoły nie dysponuje narzędziami prawnymi, by przymusić rodziców do udziału dziecka w zajęciach psychologiczno-pedagogicznych.

Jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy brak zgody rodziców może poważnie zagrażać dobru dziecka, istnieje możliwość odwołania się do art. 109 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Przepis ten pozwala sądowi opiekuńczemu wydać odpowiednie zarządzenie, np. zobowiązujące rodziców i dziecko do określonego postępowania. Informacja o zamiarze skierowania sprawy do sądu może skłonić rodziców do ponownego rozważenia decyzji.

Należy jednak podkreślić, że taka procedura ma charakter wyjątkowy i stosowana jest wyłącznie w przypadkach poważnego naruszenia dobra dziecka. Co do zasady, decyzja rodziców w sprawie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest suwerenna i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa.