Do Sejmu został wniesiony poselski projekt ustawy zmieniającej ustawę Karta Nauczyciela. Jego celem jest jest zapewnienie nauczycielom prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe w szerszym zakresie niż dotychczas. Jak czytamy w uzasadnieniu jest to odpowiedź na liczne apele środowiska oświatowego, które po wejściu w życie nowych zasad wynagradzania od 1 września 2025 r. zwracało uwagę na problemy interpretacyjne i nierówne traktowanie nauczycieli w różnych jednostkach samorządu terytorialnego.
Nowe regulacje po 1 września 2025 r.
Ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2025 r., poz. 1160) wprowadzono nowe przepisy dotyczące wynagradzania za godziny ponadwymiarowe. Zgodnie z art. 35 ust. 3d Karty Nauczyciela wynagrodzenie przysługuje za godziny przydzielone i zrealizowane. Wyjątki od tej zasady określa art. 35 ust. 3e, który przewiduje m.in. prawo do wynagrodzenia w przypadku realizacji w tym samym dniu innych zajęć opiekuńczych lub wychowawczych albo niezrealizowania zajęć indywidualnych z przyczyn niezależnych od nauczyciela.
Szerszy katalog przypadków
Projekt nowelizacji zakłada rozszerzenie prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe na każdy przypadek, gdy zajęcia nie odbyły się z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel pozostawał w gotowości do ich przeprowadzenia.
Oznacza to, że wynagrodzenie będzie przysługiwać m.in. w sytuacjach:
- nieobecności ucznia objętego nauczaniem indywidualnym, indywidulanym obowiązkowym rocznym przygotowaniem przedszkolnym,
- nieobecnością ucznia na innych zajęciach prowadzonych indywidualnie (rewalidacja, WWR, zajęcia w szkołach artystycznych, itd.)
- wyjazdu klasy na wycieczkę,
- udziału uczniów w wydarzeniach szkolnych lub pozaszkolnych,
- odwołania lekcji decyzją dyrektora szkoły.
W każdym z tych przypadków kluczowym warunkiem będzie gotowość nauczyciela do pracy.
Inne zadania w czasie niezrealizowanych zajęć
Projekt ustawy doprecyzowuje również, że nauczycielowi, który nie może zrealizować swoich godzin dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych z przyczyn niezależnych, można przydzielić w tym czasie inne zajęcia wynikające z zadań statutowych szkoły – np. zajęcia opiekuńcze, wychowawcze czy aktywności dostosowane do potrzeb i zainteresowań uczniów.
Doprecyzowanie zasad ustalania pensum
W projekcie przewidziano także zmianę art. 35 ust. 3f Karty Nauczyciela, który reguluje sposób obniżania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin (tzw. pensum) przy ustalaniu wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe. Nowe brzmienie przepisu będzie jednoznacznie wskazywać, że obniżenie to obejmuje również tygodnie, w których występują dni, na które nauczycielowi nie zaplanowano zajęć, zgodnie z art. 42 ust. 2 pkt 1 ustawy (czyli pomniejsza się o 1/5 lub 1/4 np. za DEN, dni dyrektorskie).
Zmiana w art. 42 ust. 2cb – godziny doraźnych zastępstw
Kolejna z proponowanych zmian dotyczy art. 42 ust. 2cb Karty Nauczyciela. Obecnie przepis ten umożliwia przydzielenie nauczycielowi godzin doraźnych zastępstw w ramach jego obowiązkowego wymiaru zajęć (pensum), jeżeli w danym dniu nie mógłby zrealizować zaplanowanych lekcji z przyczyn dotyczących szkoły.
Projekt zakłada rozszerzenie tej możliwości również na godziny ponadwymiarowe. W praktyce oznacza to, że jeśli nauczyciel nie zrealizuje zaplanowanych godzin ponadwymiarowych, będzie mógł w tym czasie poprowadzić doraźne zastępstwa, zachowując prawo do wynagrodzenia odpowiadającego wartości godzin ponadwymiarowych.
Jednocześnie nauczyciel nie otrzyma dodatkowego wynagrodzenia za te zastępstwa – uniknięto w ten sposób ryzyka tzw. podwójnego wynagradzania.
Wejście w życie nowych przepisów
Zgodnie z projektem, ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2026 r. Nowe przepisy będą miały zastosowanie do ustalania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe przypadające do realizacji od tego dnia.
Materiał:
Stan prawny na dzień:
- 5-11-2025
