Vademecum młodego nauczyciela – cz. II – Szkołą rządzi prawo – rozporządzenia

W pierwszej części Vademecum omówiłem ustawy, które w największym stopniu wpływają na funkcjonowanie systemu edukacji w Polsce. Na ich podstawie minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wydaje akty prawa niższego rzędu, którymi są rozporządzenia. Jest ich wielokrotnie więcej niż ustaw i zawierają zwykle szczegółowe rozwinięcie regulacji prawnych zawartych w ustawach na podstawie, których zostały wydane. Nie wszystkie mają bezpośredni wpływa na pracę każdego nauczyciela. Zależy to przede wszystkim od miejsca wykonywania pracy. Z tej racji więcej rozporządzeń dotyczy pracy nauczycieli szkół ogólnodostępnych, a mniej np. nauczycieli bibliotek pedagogicznych czy też poradni psychologiczno – pedagogicznych. Szczegółowy zakres tematyczny rozporządzeń zawiera już sama ich nazwa. Do najważniejszych w pracy każdego nauczyciela należy zaliczyć:

– Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 2572) – określa szczegółowe warunki i sposób oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w szkołach publicznych dla dzieci i młodzieży oraz słuchaczy w szkołach publicznych dla dorosłych, branżowych szkołach II stopnia i szkołach policealnych;

– Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz.U. z 2017 r. poz. 356 z późn. zm.) – określa podstawę programową: wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego, kształcenia ogólnego dla publicznych szkół: szkoły podstawowej, szkoły podstawowej ‒ dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, branżowej szkoły I stopnia, szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz szkoły policealnej;

– Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 marca 2017 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach (Dz.U. z 2017 r. poz. 860 z późn. zm.) – określa podstawę programową kształcenia w zawodach wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe;

– Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. 2018 poz. 467 z późn. zm.) – określa podstawę programową kształcenia ogólnego dla publicznych szkół: czteroletniego liceum ogólnokształcącego i pięcioletniego technikum, branżowej szkoły II stopnia dla uczniów będących absolwentami dotychczasowego gimnazjum oraz branżowej szkoły II stopnia dla uczniów będących absolwentami ośmioletniej szkoły podstawowej;

– Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 80) a od nowego roku szkolnego Rozporządzenie  Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2024 r. poz. 781) – określają ramowe plany nauczania dla publicznych szkół, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, zwanej dalej „ustawą – Prawo oświatowe” (np. szkoły podstawowej, liceum ogólnokształcącego, technikum itd.);

– Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1798) – stanowi, że publiczne przedszkola i oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych, publiczne szkoły oraz publiczne placówki  udzielają uczniom uczęszczającym do tych przedszkoli, szkół i placówek, ich rodzicom oraz nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej i organizują tę pomoc na zasadach określonych w rozporządzeniu;

– Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1604 ze zm.) – stanowi m.in. iż dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek, tu również o wypadkach w szkole i postępowaniu powypadkowym;

– Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 25 sierpnia 2022 r. w sprawie oceny pracy nauczycieli (Dz.U. z 2022 r. poz. 1822) – określa szczegółowe kryteria dokonywania oceny pracy nauczycieli; szczegółowy tryb dokonywania oceny pracy nauczycieli, a także szczegółowy tryb postępowania odwoławczego;

– Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. z 2022 r. poz. 1914) – określa sposób odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, tryb działania komisji, o której mowa w art. 9fa ust. 5, 10, 11 i 13 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, wzór opinii o przeprowadzonych zajęciach, o której mowa w art. 9fa ust. 8 ustawy; rodzaj dokumentacji załączanej do wniosku o podjęcie postępowania egzaminacyjnego lub postępowania kwalifikacyjnego; zakres wymagań, o których mowa w art. 9b ust. 1 pkt 5 i ust. 1a pkt 4 ustawy; tryb działania komisji egzaminacyjnych i komisji kwalifikacyjnych oraz wzory zaświadczeń o zdaniu egzaminu przed komisją egzaminacyjną lub uzyskaniu akceptacji komisji kwalifikacyjnej oraz wzory aktów nadania stopni awansu zawodowego;

– Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. z 2023 r. poz. 2102) – rozporządzenie określa m.in. szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli, w szczególności poziom wykształcenia i jego zakres w odniesieniu do poszczególnych typów szkół i rodzajów placówek oraz warunki uzyskiwania kwalifikacji do nauczania języków obcych.