W Dzienniku Ustaw zostało opublikowane rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 27 czerwca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. Celem nowelizacji jest usprawnienie funkcjonowania oddziałów specjalnych i doprecyzowanie zasad kontynuowania kształcenia specjalnego po zmianie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w trakcie roku szkolnego.
Jakie zmiany wprowadza rozporządzenie?
1. Możliwość kontynuacji edukacji po zmianie orzeczenia
Uczeń/dziecko będzie mógł kontynuować kształcenie w dotychczasowym oddziale specjalnym lub oddziale szkoły specjalnej, nawet po otrzymaniu w trakcie roku szkolnego nowego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego związanego ze zmianą rodzaju niepełnosprawności lub pojawieniem się niepełnosprawności sprzężonych.
Decyzję o pozostaniu ucznia/dziecka w tym samym oddziale do końca roku szkolnego podejmuje dyrektor na wniosek rodziców (lub pełnoletniego ucznia). Wniosek będzie składany w sposób i formie przyjętych w danym przedszkolu lub szkole.
Rozwiązanie to dotyczy zarówno szkół, jak i przedszkoli, oraz znajduje zastosowanie także do zajęć świetlicowych, grup wychowawczych w internatach i klas łączonych.
Zmiana rodzaju niepełnosprawności ucznia w trakcie roku szkolnego – potwierdzona nowym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego – nakłada na dyrektora szkoły lub placówki szereg obowiązków organizacyjnych i formalnych. Nowe orzeczenie, zgodnie z przepisami, automatycznie uchyla poprzednie, a jego wpływ na organizację kształcenia jest bezpośredni i natychmiastowy.
W związku z tym dyrektor powinien:
- monitorować aktualność orzeczeń oraz reagować na każdą zmianę, jaka wynika z ich treści, w tym zwłaszcza w sytuacjach, gdy zmienia się rodzaj niepełnosprawności lub pojawiają się niepełnosprawności sprzężone,
- niezwłocznie zaktualizować dane w Systemie Informacji Oświatowej (SIO) po otrzymaniu nowego orzeczenia od rodziców lub pełnoletniego ucznia.
- zorganizować kształcenie zgodnie z nowym orzeczeniem, co oznacza konieczność:
- ponownego opracowania indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego (IPET),
- dostosowania form i metod pracy dydaktycznej oraz specjalnej organizacji nauki,
- zapewnienia odpowiednich zajęć rewalidacyjnych i pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
- zasięgnąć opinii zespołu nauczycieli i specjalistów w przypadku wniosku rodzica o kontynuację nauki przez ucznia w dotychczasowym oddziale specjalnym do końca roku szkolnego – zgodnie z przepisami.
- dbać o zgodność podejmowanych decyzji organizacyjnych z aktualnym stanem prawnym, a także dokumentacją dziecka lub ucznia, co przekłada się na jakość udzielanego.
2. Uregulowanie liczby dzieci z nowymi orzeczeniami w oddziałach
Rozporządzenie wskazuje także maksymalną liczbę dzieci i uczniów z nowymi orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego otrzymanymi w trakcie roku szkolnego, w oddziale szkoły specjalnej lub oddziale specjalnym w szkole ogólnodostępnej – będzie to nie więcej niż 2 dzieci lub uczniów.
3. Funkcjonowanie oddziału tylko do końca roku szkolnego
Rozporządzenie także określa, że oddział szkoły specjalnej lub oddział specjalny w szkole ogólnodostępnej – w przypadku otrzymania przez uczęszczające do niego dzieci lub uczniów zmienionych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego – będzie mógł funkcjonować do końca roku szkolnego, w którym dziecko lub uczeń otrzymał nowe orzeczenie. Rozwiązanie to ma na celu ograniczenie trudności organizacyjnych i dydaktycznych w pracy takiego oddziału, zarówno dla uczniów, jak i nauczycieli. Umożliwienie kontynuowania nauki w dotychczasowym oddziale specjalnym dotyczy zarówno szkół specjalnych, jak i oddziałów specjalnych funkcjonujących w szkołach ogólnodostępnych. Decyzję o pozostaniu dziecka lub ucznia w danym oddziale do końca roku szkolnego podejmuje dyrektor przedszkola lub szkoły – na wniosek rodziców albo, w przypadku ucznia pełnoletniego, na jego własny wniosek.
4. Nowy typ oddziału specjalnego – odpowiedź na potrzeby uczniów z niepełnosprawnością intelektualną
Rozporządzenie wprowadza nowe rozwiązanie – możliwość tworzenia oddziałów specjalnych dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna w takim stopniu (dodano pkt 10 w § 6 ust. 6 nowelizowanego rozporządzenia).
W takich oddziałach maksymalna liczba uczniów wynosi 4.
Nowy pkt 10 w § 6 ust. 6 nowelizowanego rozporządzenia, stanowi istotne doprecyzowanie przepisów dotyczących organizacji oddziałów specjalnych i uwzględnia postulowane potrzeby zgłaszane przez środowisko dyrektorów szkół specjalnych. Dotychczasowe regulacje nie precyzowały wprost zasad organizacji oddziałów dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedna obejmuje niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Powodowało to niejednolitą interpretację przepisów i trudności w planowaniu organizacji pracy szkoły, w tym ustalaniu liczebności oddziałów. Nowy przepis jednoznacznie określa możliwość tworzenia w szkołach specjalnych oraz w szkołach ogólnodostępnych z oddziałami specjalnymi oddziałów dedykowanych tej grupie uczniów, ustalając jednocześnie maksymalną liczebność takiego oddziału na 4 uczniów. Jest to rozwiązanie dostosowane do specyfiki funkcjonowania uczniów z umiarkowaną lub znaczną niepełnosprawnością intelektualną, których potrzeby edukacyjne, wychowawcze i rozwojowe wymagają intensywnego wsparcia, indywidualizacji oraz specjalnej organizacji nauki i metod pracy.
Jak wskazano w uzasadnieniu zmiana ta ma kluczowe znaczenie z punktu organizacji pracy, bowiem umożliwi to dyrektorom szkół specjalnych bardziej elastyczną organizację pracy w takich oddziałach, z uwzględnieniem specyfiki funkcjonowania ww. grupy uczniów, którzy realizują obecnie, zarówno w szkole podstawowej specjalnej, jak również w szkole ponadpodstawowej – szkole specjalnej przysposabiającej do pracy, odrębne podstawy programowe kształcenia ogólnego określone odpowiednio w załącznikach nr 3 i 5 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 356, z późn. zm.).
Kiedy wejdzie w życie?
Nowelizacja zacznie obowiązywać 1 września 2025 r.
Podstawa prawna:
Stan prawny na dzień:
- 1-07-2025
