Zwolnienie od pracy nauczyciela na kilka godzin w danym dniu

PYTANIE: Czy w ramach moich kompetencji mam prawo do udzielenia nauczycielowi tak zwanych godzin wolnych np. trzech ostatnich lekcji do odpracowania (wówczas kiedy szkoła będzie tego potrzebowała). Jeśli mam takie prawo to jaka jest podstawa prawna do udzielenia takiego urlopu (wolnych godzin). Co z tymi godzinami w odniesieniu do uczniów którzy oczekują na zajęcia edukacyjne według planu? A jeśli nie mam prawo, to też na jakiej podstawie prawnej dyrektor odmawia nauczycielowi takiego zwolnienia?

ODPOWIEDŹ:

W przypadku zwolnienia nauczyciela z części dnia pracy w celu załatwienia sprawy prywatnej (np. po kilku zrealizowanych lekcjach), dyrektor nie może usprawiedliwić tej nieobecności zwolnieniem z powodu działania siły wyższej. Podobnie urlop bezpłatny obejmuje wyłącznie cały dzień pracy i nie udziela się go w wymiarze godzinowym (art. 68 ust. 1 Karty Nauczyciela).

Dyrektor ma prawo zwolnić nauczyciela na część dnia w celu załatwienia spraw osobistych pod warunkiem odpracowania tego czasu stosując regulacje art. 151 § 2¹ Kodeksu pracy w związku z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela.

Decyzja ta ma charakter uznaniowy.

Zgoda na wyjście prywatne i jego odpracowanie wynika z art. 151 § 2¹ Kodeksu pracy. Ta instytucja prawna ma również zastosowanie do nauczycieli jako pracowników w związku z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela. W zakresie spraw nieuregulowanych w Karcie Nauczycie stosuje się przepisy Kodeksu pracy. Nauczyciel musi złożyć wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej. Wnioski pracownika dotyczące udzielenia zwolnienia od pracy w celu załatwienia spraw osobistych przechowywane są w dokumentacji dotyczącej ewidencjonowania czasu pracy.

Niemniej jednak dyrektor nie jest związany wnioskiem, przysługuje mu prawo odmowy w związku z brzmieniem art. 68 ustawy – Prawo oświatowe oraz art. 7 Karty Nauczyciela. Dyrektor odmawia, jeśli nieobecność nauczyciela zagraża bezpieczeństwu uczniów lub uniemożliwia realizację planu nauczania.

Jeżeli jednak dyrektor akceptuje wniosek, to powinien ustalić z nauczycielem termin oraz sposób odpracowania zajęć. Za czas, w którym pracownik nie świadczy pracy w związku z załatwianiem sprawy osobistej, wynagrodzenie nie przysługuje. Formalnie jest to nieobecność usprawiedliwiona niepłatna. Nauczyciel powinien ten czas odpracować np. realizując doraźne zastępstwa lub inne zadania zlecone przez dyrektora. Takie godziny nie będą pracą w godzinach nadliczbowych. Ponadto odpracowanie zwolnienia od pracy nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133 Kodeksu pracy. Idealnie byłoby gdy odpracowanie nastąpiło w tym samym miesiącu, ze względu na miesięczne rozliczanie wynagrodzeń nauczycieli. Dlatego najlepiej to wcześniej ustalić.

To że dyrektor wyrazi zgodę na zwolnienie od pracy nauczyciela w danym dniu na kilka godzin nie oznaczona zwolnienia uczniów z zajęć. Szkoła musi zapewnić uczniom realizację planu zajęć i programu nauczania. Dyrektor ma obowiązek zorganizować dla nich doraźne zastępstwo, ew. zapewnić opiekę w świetlicy lub wyjątkowo skrócić lekcje w danym dniu.

Podstawa prawna: art. 132, art. 133, art. 151 § 2¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 277), art. 7, art. 68, art. 91c ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn. z 2026 r., poz. 515), art. 68 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 poz. 820). Stan prawny na dzień: 11-09-2026

Projekt zmian w odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli

Podobne artykuły

Czy nauczyciel może „oddać” doraźne zastępstwo za wolną godzinę?

Ocena pracy nauczyciela na pożegnanie

Od 28 listopada 2025 r. zmiany w ocenie pracy nauczycieli

Doraźne zastępstwo dla nauczyciela wspomagającego po 1 września 2025 r.

Nowelizacja Karty Nauczyciela – to już pewne – zmiany od września 2025 r.

Wspólne kategorie

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?

Zwolnienie od pracy nauczyciela na kilka godzin w danym dniu

Subskrybuj

Subskrybuj

Kup pojedynczy artykuł

Projekt zmian w odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli

Podobne artykuły

Czy nauczyciel może „oddać” doraźne zastępstwo za wolną godzinę?

Ocena pracy nauczyciela na pożegnanie

Od 28 listopada 2025 r. zmiany w ocenie pracy nauczycieli

Doraźne zastępstwo dla nauczyciela wspomagającego po 1 września 2025 r.

Nowelizacja Karty Nauczyciela – to już pewne – zmiany od września 2025 r.

Wspólne kategorie

Szukaj wg fraz

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?