Obecność mediów w szkole – podstawy prawne, zgody i obowiązki placówki – oświatowo.pl

W dobie społeczeństwa informacyjnego obecność mediów, także na terenie szkół i przedszkoli, staje się coraz częstszym zjawiskiem. Choć może ona służyć promocji placówki i dokumentowaniu ważnych wydarzeń, wiąże się także z obowiązkiem przestrzegania przepisów prawa – zwłaszcza w zakresie ochrony danych osobowych i wizerunku dzieci.

Poniżej omawiamy, jakie przepisy regulują obecność mediów w szkole, kiedy potrzebna jest zgoda i kto ją musi wyrazić.

PYTANIE: Czy media mogą wejść do szkoły? Czyje zgody są potrzebne?

ODPOWIEDŹ:

Nie.

Media nie mogą samowolnie wejść do placówki oświatowej i rozpocząć filmowania czy robienia zdjęć. Szkoła, jako instytucja publiczna, podlega przepisom o ochronie danych osobowych oraz obowiązkom wynikającym z Prawa oświatowego.

Współczesny świat mediów charakteryzuje się wszechobecnością kamer i mikrofonów. Naturalnym pytaniem staje się, jak głęboko tendencja to może i powinna przenikać również do przestrzeni szkolnej. Szkoła, jako miejsce nauki, wychowania i socjalizacji, jest specyficznym środowiskiem, w którym krzyżują się prawa do informacji publicznej z prawami do prywatności uczniów, nauczycieli i innych pracowników. Wejście mediów na teren szkoły budzi wiele kontrowersji i wymaga jasnego określenia warunków, na jakich jest to dopuszczalne.

Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady funkcjonowania szkół jest Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Nie zawiera ona jednak szczegółowych regulacji dotyczących wpuszczania mediów na teren placówki. W związku z tym, należy odwołać się do ogólnych przepisów prawa, takich jak Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa o prawie prasowym, ustawa o ochronie danych osobowych (RODO) oraz przepisy dotyczące ochrony dóbr osobistych.

Konstytucja RP gwarantuje wolność prasy i innych środków społecznego przekazu (art. 14) oraz prawo do informacji (art. 61). Jednocześnie chroni prawo do prywatności (art. 47) oraz wizerunek (art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego). Te fundamentalne prawa muszą być brane pod uwagę przy rozważaniu kwestii obecności mediów w szkole.

Zgoda na wejście mediów na teren placówki Kluczowym aspektem jest zgoda na wejście mediów na teren szkoły i na rejestrowanie wizerunku oraz wypowiedzi osób przebywających na jej terenie.

Zgodę na wejście mediów i ewentualne utrwalanie wizerunku uczniów oraz pracowników wydaje dyrektor szkoły – jako osoba zarządzająca placówką, odpowiedzialna za prawidłowe jej funkcjonowanie i bezpieczeństwo wszystkich jej członków, jednak w zależności od tego kto i co będzie rejestrowane, zgoda samego dyrektora może być niewystarczająca. Oddzielić należy zgodę dyrektora i sam fakt obecności mediów na terenie placówki od zgody na rejestrowanie i wykorzystanie wizerunku osób przebywających na jej terenie.

Kto jeszcze musi wyrazić zgodę? Zgodnie z RODO, przetwarzanie danych osobowych, w tym wizerunku, jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełniona jest jedna z przesłanek wymienionych w art. 6 RODO, a w przypadku danych szczególnej kategorii (do których zalicza się m.in. dane dotyczące zdrowia, ale w kontekście wizerunku – dane biometryczne) – w art. 9 RODO. Najczęściej taką przesłanką jest zgoda osoby, której dane dotyczą , lub jej przedstawiciela ustawowego (w przypadku dzieci).

W przypadku uczniów niepełnoletnich, niezbędna jest zgoda ich rodziców lub opiekunów prawnych. Szkoła nie ma prawa zezwolić mediom na filmowanie lub fotografowanie uczniów bez wyraźnej zgody ich przedstawicieli ustawowych. Zgoda ta powinna być świadoma, konkretna, dobrowolna i jednoznaczna. Oznacza to, że rodzice muszą być poinformowani o celu obecności mediów, zakresie rejestrowanych materiałów i sposobie ich wykorzystania.

W przypadku nauczycieli i innych pracowników placówki jest podobnie, wymagana jest ich indywidualna zgoda na filmowanie, fotografowanie i nagrywanie ich wypowiedzi. Nikt nie może być zmuszany do udziału w materiałach medialnych bez swojej zgody.

Zgoda jest konieczna w przypadku, gdy:

media zamierzają utrwalać wizerunek (np. poprzez zdjęcia, nagrania filmowe), następuje rozpowszechnianie tego wizerunku – np. w telewizji, na stronie internetowej, w mediach społecznościowych, materiał ma charakter indywidualny lub rozpoznawalny – tzn. pokazuje twarze, rozmowy, wypowiedzi konkretnych dzieci. Kiedy rejestrowany materiał nie ma charakteru indywidualnego lub rozpoznawalnego (np. ujęcie z drona, rozmazany kadr), a więc nie da się ustalić lub nie widać w sposób rozpoznawalny konkretnych osób, zgoda na przetwarzanie wizerunku nie jest wymagana.

Mówi o tym również art. 81 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Art. 81.

Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku: 1) osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych;

2) osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.

O ile dyrektora uznać możemy za osobę powszechnie znaną, a ewentualne rejestrowanie jego wizerunku przez podmioty zewnętrzne miało będzie udział w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych (rozpoczęcie roku szkolnego, odbiór nagród, wystąpienia publiczne) i media zwyczajowo nie proszą go o zgodę, o tyle wizerunek pracowników realizujących swoje zadania (prowadzenie lekcji, sprawowanie dyżuru na przerwie) za takowy uznany być nie może.

W związku z tym w przekazach medialnych znaleźć można coraz częściej takie, w których wykorzystywane są kadry prezentujące budynek szkoły, puste sale lekcyjne i korytarze oraz ewentualnie wypowiedź dyrekcji. Do przygotowania tego typu materiału wystarczy zaledwie zgoda dyrektora na wejście na teren placówki oraz przetwarzanie ewentualnie jego własnego wizerunku.

Warunki wejścia mediów na teren szkoły Nawet w przypadku uzyskania niezbędnych zgód, wejście mediów na teren szkoły i rejestrowanie wizerunku osób tam przebywających powinno odbywać się z poszanowaniem określonych warunków, mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa, porządku i komfortu pracy szkoły:

Ustalenie celu i zakresu obecności mediów: Szkoła powinna dokładnie wiedzieć, jaki jest cel wizyty mediów, jakie materiały będą rejestrowane i w jaki sposób zostaną wykorzystane. Należy unikać sytuacji, w których media wkraczają w codzienne, intymne aspekty życia szkoły bez uzasadnionej potrzeby. Wyznaczenie czasu i miejsca rejestracji: Szkoła powinna określić, w jakich godzinach i w jakich pomieszczeniach media mogą prowadzić swoją działalność. Należy unikać zakłócania lekcji i innych zajęć dydaktycznych. Obecność przedstawiciela szkoły: Podczas pracy mediów na terenie szkoły powinien być obecny wyznaczony pracownik szkoły, który będzie koordynował ich działania i dbał o przestrzeganie ustalonych warunków. Zapewnienie komfortu i bezpieczeństwa: Działania mediów nie mogą naruszać bezpieczeństwa uczniów i pracowników, zakłócać porządku ani wywoływać dyskomfortu. Ograniczenie dostępu do wrażliwych informacji: Media nie powinny mieć dostępu do dokumentacji szkolnej zawierającej dane osobowe uczniów i pracowników bez wyraźnej podstawy prawnej i zachowania odpowiednich procedur. Poszanowanie prywatności: Rejestrowane materiały nie mogą naruszać prywatności uczniów i pracowników, w tym poprzez publikowanie informacji o ich życiu prywatnym, sytuacji rodzinnej czy problemach zdrowotnych. Możliwość wglądu i autoryzacji: W niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy materiały dotyczą konkretnych osób, może być zasadne umożliwienie im wglądu i autoryzacji przed publikacją. Podsumowanie Z jednej strony, media odgrywają istotną rolę w społeczeństwie, informując o ważnych wydarzeniach, w tym o funkcjonowaniu placówek edukacyjnych. Relacjonowanie sukcesów uczniów, przedstawianie problemów szkolnictwa czy dokumentowanie ważnych inicjatyw może przyczynić się do zwiększenia świadomości społecznej i poprawy jakości edukacji. Z drugiej strony, szkoła jest miejscem, gdzie szczególną ochroną objęta jest prywatność dzieci, a także prawo do spokojnej pracy nauczycieli. Dlatego też, nie można bagatelizować ryzyka związanego z niekontrolowanym wtargnięciem kamer i mikrofonów w codzienne życie szkoły.

Podstawa prawna: art. 68 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 737 ze zm.), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1781), ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1914), art. 81 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 4r. poz. 25). Stan prawny na dzień: 9-04-2025

Obecność mediów w szkole – podstawy prawne, zgody i obowiązki placówki

Godziny nadliczbowe nauczycieli – dylematy

Czy nauczyciel może odmówić uczniowi wyjścia do toalety podczas lekcji?

Podobne artykuły

Ubiór uczniów – stan obecny i planowane zmiany

Wyjście ucznia do toalety – jak to rozwiązać? Przykładowe zapisy do statutu

Rodzic pod wpływem alkoholu i odbiór dziecka ze szkoły

Jak postępować z uczniem pod wpływem alkoholu na wycieczce?

Przewodnik dla nauczycieli i dyrektorów w zakresie organizacji wycieczki szkolnej

Czy nauczyciel może odmówić uczniowi wyjścia do toalety podczas lekcji?

Wspólne kategorie

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?

Obecność mediów w szkole – podstawy prawne, zgody i obowiązki placówki

Subskrybuj

Subskrybuj

Kup pojedynczy artykuł

Godziny nadliczbowe nauczycieli – dylematy

Czy nauczyciel może odmówić uczniowi wyjścia do toalety podczas lekcji?

Podobne artykuły

Ubiór uczniów – stan obecny i planowane zmiany

Wyjście ucznia do toalety – jak to rozwiązać? Przykładowe zapisy do statutu

Rodzic pod wpływem alkoholu i odbiór dziecka ze szkoły

Jak postępować z uczniem pod wpływem alkoholu na wycieczce?

Przewodnik dla nauczycieli i dyrektorów w zakresie organizacji wycieczki szkolnej

Czy nauczyciel może odmówić uczniowi wyjścia do toalety podczas lekcji?

Wspólne kategorie

Szukaj wg fraz

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?