Współdecydowanie o istotnych sprawach dziecka – jak rozumieć i respektować wyrok sądu? – oświatowo.pl

Wybór szkoły, zmiana placówki czy podpisywanie zgód mogą budzić wątpliwości, szczególnie gdy rodzice nie są zgodni lub sąd określił zakres ich uprawnień. Dla dyrektora i nauczycieli ważne jest ustalenie, które decyzje rodzice powinni podejmować wspólnie oraz jakie znaczenie ma przedstawione szkole orzeczenie. Poniżej wyjaśniamy zasady współdecydowania o istotnych sprawach dziecka i ich zastosowanie w pracy szkoły.

Wspólne rozstrzyganie w sprawach istotnych dla dziecka Warto zacząć od samego uprawnienia rodziców do składania oświadczenia woli, wynikającego z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Art. 97 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

1. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. 2. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy. Wzajemna relacja tych przepisów nie jest intuicyjna. Przede wszystkim to, że rodzice mają obowiązek rozstrzygać wspólnie o sprawach istotnych dziecka nie oznacza, że mają obowiązek złożyć wspólny podpis na umowie czy zgodach przedstawianych szkole. Wspólne rozstrzygnięcie oznacza jedynie, że mają się zgodzić co do tego, jaka decyzja zostanie przedstawiona. Natomiast nadal wystarczy podpis jednego z rodziców.

Jeżeli natomiast nie dochodzą do porozumienia, wówczas występują na drogę sądową i to sąd rozstrzyga za nich. Jeżeli jest to przykładowo wyrok, w którym sąd rozstrzyga co do władzy rodzicielskiej.

Wyrok powinien zostać przedstawiony szkole.

Warto rozważyć, jakie sprawy są uznawane za istotne dla dziecka Pojęcie „istotne sprawy dziecka” ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania relacji szkoła rodzice. Pracownicy oświaty muszą rozumieć, jakie decyzje może podejmować samodzielnie rodzic, a do jakich wymagana jest zgoda obojga. Bez tego będą narażali się na zarzut działania sprzecznego z prawem.

Istotne sprawy dziecka nie zostały zdefiniowane ustawowo. Obszerne orzecznictwo i literatura pozwalają ustalić, jakie sprawy w przeważającej liczbie przypadków będą istotnymi z punktu widzenia interakcji dziecka ze szkołą.

Uznaje się, że do spraw takich należy:

wybór imienia lub nazwiska dziecka, zmiana imienia lub nazwiska dziecka, ustalenie miejsca stałego pobytu dziecka, wyjazd dziecka za granicę na wakacje, wyjazd dziecka za granicę w celu stałego pobytu, wybór placówki, w której kształci się dziecko np. żłobek, przedszkole, szkoła, wybór kierunku kształcenia dziecka np. sportowe, humanistyczne, wybór religii, zmiana klasy, wybór leczenia, zmiana obywatelstwa dziecka, czasowe powierzenie pieczy nad dzieckiem innej osobie np. babci, wszystkie czynności przekraczające zwykły zarząd majątkiem dziecka np. odrzucenie spadku w imieniu dziecka, sprzedaż nieruchomości dziecka. Gdy władza rodzicielska przysługuje tylko jednemu rodzicowi Taki rodzic podejmuje samodzielnie wszelkie decyzje dotyczące istotnych spraw dziecka, bez zgody drugiego rodzica lub sądu (wyjątek stanowią pewne sprawy, związane z zarządem majątkiem dziecka, co jednakże nie wpływa na sytuację szkoły).

Przykład

Jeżeli zatem rodzic ma ograniczoną władzę rodzicielską wyłącznie do prawa do decydowania o istotnych prawach dziecka, to ma prawo do współdecydowania o wyborze placówki, w której dziecko będzie się uczyć. Nie podpisuje jednak zgody na wycieczkę czy imprezę, jeżeli nie ma zasądzonej osobistej opieki nad dzieckiem, nie może go również odebrać ze szkoły. Ma natomiast prawo do informacji na temat edukacji dziecka, więc może uczestniczyć w wywiadówkach i spotkaniach z nauczycielami.

Brak zgody drugiego rodzica co do istotnych spraw dziecka Szkoła powinna respektować zasady wyrażone przez prawo, związane ze współdecydowaniem rodziców o istotnych sprawach dziecka. To znaczy, że dyrektor nie powinien dokonywać np. wypisania ucznia ze szkoły bez zgody obojga rodziców.

Przykład

W przypadku, gdy rodzice toczą spór czy wypisać dziecko ze szkoły, dyrektor powinien zażądać przedłożenia przez nich wspólnej zgody. Jeżeli dyrektor nie jest w stanie jej uzyskać, może poinformować sąd opiekuńczy o zaistniałej sytuacji i ten podejmie stosowne działania związane ze sporem rodziców.

Rozstrzygnięcie sądu co do istotnej sprawy dziecka W przypadku, gdy rodzice nie są w stanie podjąć decyzji co do istotnej spawy dziecka, sąd podejmuje decyzję za rodziców.

Dyrektor jest związany prawomocnym postanowieniem sądu w tym względzie. Takie orzeczenie zastępuje wolę rodziców.

Przykład

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lipca 2022 Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w W. VI Wydział Rodzinny i Nieletnich w następującym składzie :

Przewodniczący : SSR Barbara Iksińska

Protokolant: Izabela Igrkowska

po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2022 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z wniosku J. F. z udziałem R. K. (1) o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka I. K. (1)

postanawia:

zezwolić J. F. na zapisanie jej małoletniego syna I. K. (1) ur. (...) do Szkoły Podstawowej nr (...) im. J. P. (1) mieszczącej się w W. przy ul. (...) bez zgody ojca małoletniego R. K. (1), pozostawić strony przy poniesionych kosztach postępowania. Orzecznictwo:

„Rozstrzygnięcie sądu opiekuńczego w sprawie zmiany nazwiska dziecka w postępowaniu administracyjnym zastępujące zgodną wolę rodziców (art. 97 § 2 k.r.o.), oparte na przesłance jego dobra, nie narusza przepisów art. 7 i 8 Konwencji o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską dnia 30 września 1991 r. (Dz. U. Nr 120, poz. 526).”

Postanowienie SN z dnia 6 czerwca 2000 r., I CKN 786/98

Podstawa prawna: ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 236), ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.). Stan prawny na dzień: 11-10-2026

Współdecydowanie o istotnych sprawach dziecka – jak rozumieć i respektować wyrok sądu?

Kiedy i jak szkoła powinna zawiadomić właściwe instytucje?

Podobne artykuły

Kiedy i jak szkoła powinna zawiadomić właściwe instytucje?

Bezpieczeństwo w sieci i wsparcie psychiczne – materiały i pomoc dla społeczności szkolnej

Poradniki bezpieczeństwa MEN dla uczniów szkół podstawowych

Pierwsza godzina sytuacji kryzysowej w placówce – checklista

Weryfikacja w KRK – kilka istotnych informacji, o których warto pamiętać

Wspólne kategorie

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?

Współdecydowanie o istotnych sprawach dziecka – jak rozumieć i respektować wyrok sądu?

Subskrybuj

Subskrybuj

Kup pojedynczy artykuł

Kiedy i jak szkoła powinna zawiadomić właściwe instytucje?

Podobne artykuły

Kiedy i jak szkoła powinna zawiadomić właściwe instytucje?

Bezpieczeństwo w sieci i wsparcie psychiczne – materiały i pomoc dla społeczności szkolnej

Poradniki bezpieczeństwa MEN dla uczniów szkół podstawowych

Pierwsza godzina sytuacji kryzysowej w placówce – checklista

Weryfikacja w KRK – kilka istotnych informacji, o których warto pamiętać

Wspólne kategorie

Szukaj wg fraz

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?