W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zostały zamieszczone założenia projektu ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Nowa ustawa uchyli większość specjalnych przepisów edukacyjnych ze specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego Państwa. Od roku szkolnego 2026/2027 szkoły będą funkcjonować wyłącznie w oparciu o przepisy ogólne dotyczące cudzoziemców.
Co ma obowiązywać TYLKO do końca roku szkolnego 2025/2026?
(Okres przejściowy – ostatni rok funkcjonowania ułatwień)
1. Organizacja nauczania
- możliwość prowadzenia oddziałów przygotowawczych,
- organizacja dodatkowych lekcji języka polskiego,
- zakaz realizacji obowiązku szkolnego poza szkołą,
- możliwość przydzielania większej liczby godzin ponadwymiarowych (za zgodą nauczyciela):
- nauczycielom w szkołach z dodatkowymi oddziałami,
- nauczycielom języka polskiego – także w szkołach bez tych oddziałów.
2. Zatrudnianie personelu
- brak obowiązku urzędowego potwierdzania znajomości języka polskiego przez:
- pomoc nauczyciela,
- asystenta międzykulturowego.
Wymagana jest jedynie praktyczna znajomość polskiego (mowa + pismo).
3. Wsparcie dla uczniów
- utrzymane finansowanie dodatkowych zadań edukacyjnych,
- pomoc materialna dla uczniów,
- bezpłatny transport do miejsca kształcenia.
4. Kadry
-
możliwość zatrudnienia nauczycieli pobierających świadczenie kompensacyjne, bez jego utraty – jeśli w szkole jest przynajmniej jeden uczeń z Ukrainy,
- możliwość w szkole, w której utworzono dodatkowy oddział w celu zapewnienia kształcenia, wychowania i opieki dzieciom i uczniom będącym obywatelami Ukrainy, przydzielenia nauczycielowi, za jego zgodą, godzin ponadwymiarowych w wymiarze wyższym niż określony w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.) (art. 56 specustawy),
- możliwość przydzielania godzin ponadwymiarowych w wymiarze wyższym niż określony w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela nauczycielowi języka polskiego, za jego zgodą, także w szkole, w której nie utworzono dodatkowego oddziału,
Egzamin ósmoklasisty
Egzamin ósmoklasisty dla uczniów z Ukrainy odbędzie się po raz ostatni na dotychczasowych zasadach w roku szkolnym 2025/2026.
Co wygasa po roku szkolnym 2025/2026?
Od roku szkolnego 2026/2027 nie będą już obowiązywać:
- oddziały przygotowawcze w obecnej formie,
- dodatkowe godziny języka polskiego na zasadach specustawy,
- zwiększone limity godzin ponadwymiarowych,
- uproszczone zasady zatrudniania pomocy nauczyciela i asystenta międzykulturowego,
- dodatkowe finansowanie zadań edukacyjnych wynikających ze specustawy.
Uczniowie z Ukrainy będą objęci takimi samymi zasadami jak inni cudzoziemcy przebywający w Polsce.
Na co muszą zwrócić uwagę dyrektorzy?
Myśląc o organizacji przyszłego roku, powinni:
- uwzględnić, że dotychczasowe ułatwienia działają ostatni rok (2025/2026),
- zabezpieczyć zatrudnienie asystentów/pomocy nauczyciela na uproszczonych zasadach tylko do końca roku szkolnego 2025/2026,
- przygotować szkołę na przejście do standardowych procedur obsługi uczniów cudzoziemskich od 2026/2027.
Stan prawny na dzień:
- 11-12-2025
