Zmiany w podstawach programowych od 1 września 2026 r.

Celem jest przede wszystkim umożliwienie wdrożenia w szkołach kompleksowej reformy programowej  w zakresie wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, opartej na dokumencie pt. „Profil absolwenta i absolwentki. Droga do zmian w edukacji.”

Zmiany w ustawie – Prawo oświatowe

1. Zmiana definicji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego uwzględniająca kierunki zmian w edukacji określone w dokumencie pt. „Profil absolwenta i absolwentki. Droga do zmian w edukacji” oraz dodanie definicji ramowych planów nauczania; zmiany w art. 4 oraz w art. 45 ust. 1, w art. 127 ust. 11, w art. 128 ust. 6 ustawy – Prawo oświatowe.
2. Zmiany w zakresie poziomów wykształcenia oraz rozszerzenie katalogu osób posiadających wykształcenie średnie branżowe; zmiany w art. 20 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo oświatowe.
3. Rezygnacja z określania w ustawie wymiaru godzin wychowania fizycznego; zmiana w art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo oświatowe.
4. Prowadzenie systemu teleinformatycznego umożliwiającego wspieranie funkcjonowania młodzieżowych ośrodków wychowawczych, koordynowanie nadzoru pedagogicznego nad tymi ośrodkami oraz badanie warunków i działań w zakresie wychowania i resocjalizacji wychowanków; dodanie nowego art. 44f w ustawie – Prawo oświatowe.
5. Zmiany w art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo oświatowe, upoważniającym ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wydania odpowiednio rozporządzenia w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego dla poszczególnych typów szkół oraz w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół; zmiana w art. 47 ust. 1a i ust. 4a ustawy – Prawo oświatowe upoważniającym ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania do wydania rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania dla poszczególnych typów szkół i placówek artystycznych.
6. Zmiany w zakresie nadzoru pedagogicznego:

• • Rezygnacja z obowiązku opiniowania przez kuratora oświaty arkuszy organizacji publicznych szkół i placówek w art. 51 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe uchylenie pkt 12 zmiany art. 110 ust. 3 ustawy – Prawo oświatowe,
  • Doprecyzowanie kompetencji dyrektora specjalistycznej jednostki nadzoru – Centrum Edukacji Artystycznej; zmiany w art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. b i w art. 53 (dodanie ust. 1aa i 1ab) ustawy – Prawo oświatowe,
  • Wprowadzenie możliwości tworzenia narzędzi nadzoru pedagogicznego przez kuratora oświaty i zamieszczania ich na platformie nadzoru pedagogicznego (uzupełnienie przepisów art. 51 ustawy – Prawo oświatowe).

7. Wprowadzenie do katalogu form działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły nowej formy, tj. zajęć fakultatywnych; zmiana w art. 109 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe.
8. Rozszerzenie upoważnienia ustawowego dla ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego do wydania rozporządzenia dotyczącego organizacji publicznych szkół i placówek, w zakresie trybu nadawania imienia zespołom szkół artystycznych; zmiana w art. 113 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe.
9. Zmiana w zakresie warunków dotyczących uzyskania dofinansowania kształcenia młodocianych pracowników; zmiana w art. 122 ust. 11 i 12 ustawy – Prawo oświatowe.

Zmiany w Karcie Nauczyciela

Zmiany dotyczące powoływania Kapituły do Spraw Profesorów Oświaty oraz trybu jej pracy; zmiana w art. 9i ustawy – Karta Nauczyciela

Zmiany w ustawie o systemie oświaty

1. Zmiany w definicji programu wychowania przedszkolnego i programu nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, a także w definicji egzaminu maturalnego i egzaminu ósmoklasisty; zmiany w art. 3 ustawy o systemie oświaty.
2. Doprecyzowanie przepisu dotyczącego egzaminatorów biorących udział w przeprowadzaniu egzaminu zawodowego w części praktycznej; zmiana w art. 9c ust. 13 ustawy o systemie oświaty.
3. Zmiany w zakresie warunków dopuszczania do użytku w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej, innej formie wychowania przedszkolnego lub szkole odpowiednio programów wychowania przedszkolnego lub programów nauczania; zmiany w art. 22a ustawy o systemie oświaty
4. Zmiany w zakresie dopuszczenia i odmowy dopuszczenia podręcznika do użytku szkolnego; zmiana w art. 22ao ust. 3 ustawy o systemie oświaty.
5. Zmiany w zakresie egzaminów eksternistycznych; zmiana w art. 10 i w art. 11b ustawy o systemie oświaty.
6. Zmiany w rozdziale 3a ustawy o systemie oświaty w zakresie oceniania, klasyfikowania promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych:

• • rozszerzenia katalogu zajęć edukacyjnych podlegających ocenianiu i klasyfikowaniu o fakultatywne zajęcia edukacyjne definiowane w zmienianym art. 109 ustawy – Prawo oświatowe, z których uczeń będzie oceniany i klasyfikowany, lecz roczna ocena klasyfikacyjna z tych zajęć nie będzie miała wpływu na promocję ucznia do klasy programowo wyższej lub na ukończenie szkoły,
  • wskazania, że w przypadku zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego oraz dodatkowych zajęć edukacyjnych ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia odnosi się do „oczekiwanych efektów uczenia się i wymagań dotyczących doświadczeń edukacyjnych” określonych w nowej podstawie programowej (dotychczas ocenianie osiągnieć edukacyjnych odnosiło się do „wymagań edukacyjnych” określonych w podstawie programowej),
  • dodatkowo uzupełniono przepisy dotyczące oceniania, wskazując, że w zakresie kształcenia zawodowego ocenianie odnosi się w dalszym ciągu do wymagań edukacyjnych określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa zawodowego – dotyczy to kształcenia zawodowego w szkołach dla młodzieży oraz dla dorosłych,
  • zmiany w zakresie oceniania i klasyfikowania uczniów w oddziałach przygotowania wojskowego oraz oddziałach o profilu mundurowym:
  • uczniowie uczący się w oddziale przygotowania wojskowego oraz oddziale o profilu mundurowym realizują odpowiednio zajęcia z przygotowania wojskowego oraz zajęcia z przygotowania do podjęcia służby w Policji i Straży Granicznej na podstawie odpowiednich programów szkolenia opracowanych dla tych oddziałów,
  • umożliwienie ustalenia ocen bieżących i ocen klasyfikacyjnych z tych zajęć – zaproponowano, aby uczniowie oddziałów przygotowania wojskowego oraz oddziałów o profilu mundurowym otrzymywali z tych zajęć oceny bieżące i klasyfikacyjne, z tym, że roczna ocena klasyfikacyjna z tych zajęć nie będzie miała wpływu na promocję ucznia do klasy programowo wyższej lub na ukończenie szkoły.
  • rozszerzenie ustawowych przesłanek umożliwiające dyrektorowi szkoły zwolnienie ucznia z realizacji niektórych obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie odpowiednio art. 44zb oraz art. 44zq tej ustawy (obecnie przepisy te wskazują, że uczeń może być zwolniony z realizacji obowiązkowych zajęć ze względu na stan zdrowia, specyficzne trudności w uczeniu się, niepełnosprawność, posiadane kwalifikacje, zrealizowanie danych obowiązkowych zajęć edukacyjnych na wcześniejszym etapie edukacyjnym; proponuje się wprowadzenie dodatkowej przesłanki zwolnienia ucznia z zajęć obowiązkowych ze względu na realizowane przez tego ucznia inne zajęcia edukacyjne)
  • ocenianie obowiązkowych zajęć edukacyjnych artystycznych, dla których nie określono treści nauczania i celów kształcenia w podstawie programowej kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego – zmiany w art. 44zd (dodanie ust. 2a), art. 44zda (dodanie ust. 1a), art. 44ze (dodanie ust. 1a), art. 44zia (dodanie ust. 1a), art. 44zk ust. 4, art. 44zl (dodanie ust. 4), art. 44zla ust. 4 (dodanie pkt 3), art. 44zm (dodanie ust. 2a) i art. 44zq pkt 4 ustawy o systemie oświaty.
  • zmiana przepisów dotyczących realizacji obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki w szkołach artystycznych – zmiany w art. 44zd ust. 5b pkt 4, art. 44zda ust. 5 pkt 1 i art. 44zib ust. 1 ustawy o systemie oświaty,
  • wykreślenie przeglądu plastycznego jako konkursu mającego wpływ na oceną klasyfikacyjną uczniów szkół i placówek artystycznych – zmiany w art. 44zh ust. 1 ustawy o systemie oświaty,
  • uzupełnienie upoważnienia dla ministra właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego do określenia szczegółowych warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w publicznych szkołach artystycznych – zmiany w art. 44zq (dodanie pkt 4a) ustawy o systemie oświaty.

7. Zmiany w rozdziale 3b ustawy o systemie oświaty dotyczące egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego

• • zmiany w egzaminie ósmoklasisty:
    • zmiany wynikowe będące konsekwencją zmiany definicji podstawy programowej kształcenia ogólnego polegające na określeniu, że egzamin ósmoklasisty będzie przeprowadzany na podstawie oczekiwanych efektów uczenia się określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej oraz będzie sprawdzał, w jakim stopniu uczeń lub słuchacz spełnia te oczekiwane efekty uczenia się;
    • zmianę terminu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty.
  • zmiany w egzaminie maturalnym:
    • zmiany porządkujące związane z proponowaną w art. 3 pkt 21c ustawy o systemie oświaty zmianą definicji egzaminu maturalnego polegającą na zastąpieniu wyrazu „absolwentów” wyrazem „osób”;
    • zmiany wynikowe będące konsekwencją zmiany definicji podstawy programowej kształcenia ogólnego polegające na określeniu, że egzamin maturalny będzie przeprowadzany na podstawie oczekiwanych efektów uczenia się określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego;
    • rezygnację z przeprowadzania egzaminu maturalnego z języka łacińskiego;
    • zmiany dotyczące wglądu do sprawdzonych i ocenionych prac egzaminacyjnych oraz
      w zakresie weryfikacji sumy punktów uzyskanych na egzaminie maturalnym;
    • doprecyzowanie, że ocenie Kolegium są poddawane wyłącznie rozwiązania zadań,
      w których zdający tworzy własny tekst (tzw. zadań otwartych);
    • zmianę terminu, od którego jest liczony czas przeznaczony na rozpatrzenie odwołania przekazanego do rozpatrzenia przez Kolegium;
    • uzupełnienie przepisu, który umożliwi przekazywanie dyrektorowi okręgowej komisji egzaminacyjnej przez dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej rozstrzygnięcia Kolegium za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (przede wszystkim
      z wykorzystaniem platformy Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego, która służy do wewnętrznej komunikacji pomiędzy Centralną Komisją Egzaminacyjną a okręgowymi komisjami egzaminacyjnymi);
    • proponuje się przepis stanowiący o niewyznaczaniu egzaminatora-weryfikatora do powtórnego sprawdzania prac egzaminacyjnych w przypadku prac egzaminacyjnych sprawdzanych z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych;
    • w przypadku egzaminu zawodowego w projekcie ustawy proponuje się zmianę w art. 44zzzn ust. 9 ustawy o systemie oświaty dotyczącą sprawdzania prac egzaminacyjnych w części praktycznej egzaminu zawodowego.

8. Zmiany w rozdziale 3c ustawy o systemie oświaty dotyczące systemów teleinformatycznych wykorzystywanych do przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty, egzaminu maturalnego, egzaminu zawodowego i egzaminów eksternistycznych (SIOEO i SIOEZ):

• • rozszerzenie zakresu danych gromadzonych i przetwarzanych w Systemie Informatycznym Obsługującym Egzaminy Ogólnokształcące, zwanym dalej „SIOEO”, w zakresie egzaminu maturalnego,
  • rozszerzenie zakresu danych gromadzonych i przetwarzanych w Systemie Informatycznym Obsługującym Egzaminy Zawodowe, zwanym dalej „SIOEZ”, w zakresie egzaminu zawodowego i egzaminu eksternistycznego zawodowego,
  • wskazanie jako danych przechowywanych w SIOEZ odpowiedzi udzielnych przez zdającego w części praktycznej egzaminu zawodowego oraz egzaminu eksternistycznego zawodowego, przeprowadzanej z wykorzystaniem SIOEZ,
  • upoważnienie do dostępu do danych gromadzonych w SIOEO i SIOEZ.

9. Określenie sposobu przetwarzania danych osobowych w przepisach dotyczących przyznawania stypendiów motywacyjnych przez podmioty inne niż jednostki samorządu terytorialnego; zmiany w art. 90l ustawy o systemie oświaty.
10. Rozszerzenie możliwości zlecania Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania wykonywania zadań z zakresu oświaty i wychowania; zmiany w art. 94b ustawy o systemie oświaty.
11. Uchylenie upoważnienia dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wydania rozporządzenia w sprawie zasad i warunków zatrudniania w szkołach i placówkach nauczycieli niebędących obywatelami polskimi; zmiana dotyczy art. 95 ustawy o systemie oświaty.

Zmiany w ustawie o systemie informacji oświatowej

1. Umożliwienie uzyskania dostępu do bazy danych systemu informacji oświatowej, zwanego dalej „SIO”, osobom prawnym innym niż jednostki samorządu terytorialnego i osobom fizycznym będącym organami prowadzącymi szkoły, placówki oświatowe albo ich zespoły; zmiany w art. 3 w ust. 1 i 3, w art. 36, w art. 47 w ust. 1 i 3 i art. 70 ustawy o systemie informacji oświatowej.
2. Rozszerzenie zakresu danych gromadzonych w bazie danych SIO; zmiana w art. 9 w pkt 1 i art. 55 ust. 1 ustawy o systemie informacji oświatowej

Planowana data wejścia w życie zmian

1 września 2026 r., ale niektóre przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, 31 grudnia 2025 r., 1 stycznia 2026 r., 1 września 2028 r.

Źródło:

• ustawa o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (projekt z dnia 27 czerwca 2025 r.).

Stan prawny na dzień:

• 22-07-2025