Zmiany w zasadach weryfikacji osób dopuszczanych do czynności z małoletnimi – AKTUALIZACJA (26 czerwca 2025) – oświatowo.pl

Trwają pracę nad zmianami w ustawie o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Zmienią się m.in. zasady weryfikacji osób dopuszczanych do czynności z małoletnimi. Aktualnie procedowany jest rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz ustawy - Prawo oświatowe . Zmiany mają wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Sprawdź, co się zmieni.

Co się zmieni?

Dalej pracodawca lub inny organizator przed nawiązaniem z daną osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem danej osoby do innej działalności polegającej na: wychowaniu ( NOWOŚĆ – definicja wychowania), edukacji, wypoczynku ( NOWOŚĆ – definicja wypoczynku - to m.in. kolonie, półkolonie, zimowiska, obozy lub biwak), leczeniu, udzielaniu pomocy psychologicznej ( było: świadczeniu porad psychologicznych ), rozwoju duchowym, uprawianiu sportu realizacji innych zainteresowań przez małoletnich ( NOWOŚĆ – definicja innych zainteresowań), opiece nad małoletnimi ( NOWOŚĆ – definicja opieki) - jeżeli czynności te wykonywane ( NOWOŚĆ) są bezpośrednio z udziałem małoletnich uzyskuje informacje czy dane osoby są zamieszczone w Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym w następujących bazach:

Rejestrze z dostępem ograniczonym Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze NOWOŚCIĄ jest że sprawdzenie w powyższym Rejestrze będzie możliwe również w trakcie zatrudnienia lub dopuszczenia trwających dłużej niż 2 lata - pracodawca lub inny organizator ma prawo uzyskać informacje nie częściej niż 1 raz na 2 lata.

NOWOŚCIĄ jest pojawienie się definicji:

„innego organizatora” , „dopuszczenia do innej działalności”, „ wypoczynku”. „opieki”, „realizacji innych zainteresowań” „wychowania” Dopuszczenie do innej działalności – powierzenie danej osobie wykonywania zadań lub obowiązków mających charakter powtarzalny lub jednokrotny, ale trwający przez określony czas, za wynagrodzeniem albo bez wynagrodzenia, na innej podstawie niż stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277)

Inny organizator – jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, albo osoba fizyczna, która dopuszcza do innej działalności daną osobę

Opieka – czynność mająca na celu zapewnienie bezpiecznych warunków małoletniemu w miejscu jego aktualnego pobytu oraz zaspokajanie jego bieżących potrzeb, podejmowana w związku z faktycznym lub potencjalnym zagrożeniem dobra małoletniego

Realizacja innych zainteresowań – czynność ukierunkowana na rozwój umiejętności społecznych, emocjonalnych, sportowych i artystycznych małoletnich, realizowana w szczególności przez domy kultury, świetlice, ogniska artystyczne, biblioteki, fundacje lub stowarzyszenia

Wychowanie – całościowy proces oddziaływań osób i środowiska w kierunku wspierania rozwoju, w szczególności rozwoju osobowego i społecznego małoletniego

Wypoczynek – czynność ukierunkowana na organizowanie aktywności dla małoletnich w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu lub biwaku.

NOWOŚCIĄ jest pojawienie się przepisu nakładającego na pracodawcę lub innego organizatora obowiązek informowania osoby, z którą ma być nawiązany stosunek pracy lub która ma być dopuszczona do działalności, o konieczności dokonania jej sprawdzenia w Rejestrze Sprawców Przestępstw na tle seksualnym. W tym celu będzie można żądać przedłożenia określonych danych osobowych:

numeru PESEL, jeżeli go posiada, pierwszego imienia, nazwiska, nazwiska rodowego, imion rodziców, daty urodzenia. Dane pracodawca lub inny organizator weryfikuje na podstawie dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość.

NOWOŚCIĄ jest pojawienie się przepisu informującego kto jest administratorem danych osobowych zbieranych w związku z weryfikacją karalności, cel przetwarzania danych, czas retencji danych oraz obowiązki ww. administratora. NOWOŚCIĄ jest ustalenie, że obowiązek weryfikacji z pkt 1 nie będzie dotyczył pracodawców lub innych organizatorów będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej . W tym przypadku to osoba, z którą ma być nawiązany stosunek pracy, lub która ma być dopuszczona do działalności będzie zobligowana do dostarczenia informacji z Rejestru. Nie dotyczy to jednak osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej a prowadzących przedszkola i inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki systemu oświaty oraz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej będących organizatorami wypoczynku w rozumieniu ustawy o systemie oświaty. W tym przypadku pozyskują sami informacje z RSPTS.

Zostanie utrzymany obowiązek przedkładania pracodawcy lub innemu organizatorowi informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie prawomocnych skazań, w tym skazań sądów państw obcych, oraz NOWOŚĆ prawomocnych orzeczeń o zastosowaniu środka poprawczego za popełnienie czynu karalnego na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich NOWOŚCIĄ są zmiany w katalogu przestępstw, za których skazanie powinno wykluczać od pracy z dziećmi.

Są to:

przestępstwa umyślne przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstwa przeciwko wolności z wyłączeniem przestępstw określonych w art. 192 i 193 Kodeksu karnego, przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece, z wyłączeniem przestępstw określonych w art. 206 i 209 Kodeksu karnego, przestępstwa określone w rozdziale 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. NOWOŚĆ . Zostanie uchylony odrębny zapisany obowiązek przedkładania pracodawcy lub innemu organizatorowi także informacji z rejestru karnego państwa obywatelstwa . Dotyczy osób posiadających obywatelstwo innego państwa niż Rzeczpospolita Polska. Obcokrajowiec będzie podlegał tym samym przepisom co obywatel Polski. Zostanie utrzymany obowiązek składania oświadczenia o państwie lub państwach, w których dana osoba miała miejsce pobytu innych niż Polska oraz informacji z rejestrów karnych tych państw (dotyczy to również osób z obywatelstwem polskim). NOWOŚCIĄ jest:

wskazanie że chodzi o miejsce pobytu (a nie zamieszkania jak było do tej pory) nieprzerwanie co najmniej 12 miesięcy w ciągu ostatnich 20 lat w państwach innych niż Polska, wprowadzenie wyjątku - obowiązek z pkt 7 nie dotyczy osób, które miały miejsce zamieszkania lub przebywały w innym państwie niż Polska przed ukończeniem przez nie 13 roku życia , wyłączenie stosowania obowiązku z pkt 7 w zakresie przedkładania informacji z rejestru karnego tego państwa w stosunku do obywateli Unii Europejskiej i Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, którzy mają lub mieli miejsce zamieszkania nieprzerwanie co najmniej 12 miesięcy w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Utrzymano możliwość składania oświadczenia zamiast informacji z rejestru karnego innego państwa jednocześnie rozszerzając okoliczności kiedy jest to możliwe. I tak jest to możliwe gdy:

przepisy danego państwa nie przewidują jej sporządzenia lub przepisy danego państwa uzależniają jej wydanie od spełnienia określonych w przepisach warunków, których osoba ta nie może spełnić, lub w danym państwie nie prowadzi się rejestru karnego, lub osoba ta uzyskała w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą, azyl lub korzysta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 223, 389, 619 i 621) i z tego względu nie może uzyskać takiej informacji W oświadczeniu należy wskazać o jaką okoliczność dokładnie chodzi oraz zawrzeć dodatkowe oświadczenie, że osoba:

nie była prawomocnie skazana w tym państwie za przestępstwa sprawdzane w Polsce uniemożliwiające prace z małoletnimi z pkt 5 nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub przepisu prawa stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi. Oświadczenie, jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia

NOWOŚCIĄ jest ustalenie wyjątków od obowiązku weryfikacji danej osoby nawet jeżeli jest cudzoziemcem. I tak nie sprawdza się w Rejestrach, nie wymaga informacji z KRK, w tym z innych państw, oświadczeń (np. o pobycie):

od rodziców (opiekunów) dopuszczanych do innej działalności organizowanej przez podmiot, do którego uczęszcza dziecko pozostające pod jego władzą rodzicielską lub opieką. W tym wypadku wystarczające będzie oświadczenie o tym, że:

jego dane nie są zamieszczone w Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym w następujących bazach: Rejestrze z dostępem ograniczonym Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze, nie był prawomocnie skazany w Polsce ani w innym państwie za przestępstwa określone w pkt 5, nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub przepisu prawa stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi. Oświadczenie, jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia

gdy pracodawcą lub innym organizatorem jest rodzic lub opiekun tego małoletniego; wobec osoby pozostającej w stosunku pracy lub dopuszczonej do innej działalności, po ich zweryfikowaniu w Rejestrach i odebraniu informacji z KRK, przed dopuszczeniem tej osoby do innej działalności przez kolejnego innego organizatora, na podstawie umowy zawartej między nim a pracodawcą tej osoby lub innym organizatorem, który jako pierwszy dopuścił tę osobę do innej działalności. Muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

osobę pozostającą w stosunku pracy lub dopuszczoną do innej działalności, w przypadku której ja sprawdzono i odebrano niezbędne informacje przed dopuszczeniem tej osoby do innej działalności przez kolejnego innego organizatora (tzw. wtórnego), na podstawie umowy zawartej między tym kolejnym organizatorem a macierzystym pracodawcą tej osoby lub innym organizatorem: tym, u którego zrealizowano obowiązki opisane w pkt a, jeżeli osoba ta zażądała przekazania informacji o wykonaniu wobec niej obowiązków i dokonanych ustaleniach (tzn. czy figuruje w Rejestrach, czy była prawomocnie skazana z przestępstwa wymienione ustawie). Przepis ten nie dotyczy podmiotów kierujących na praktyki studentów i uczestników studiów podyplomowych odbywających obowiązkowe praktyki zawodowe wynikające z programu tych studiów oraz uczniów lub słuchaczy odbywających obowiązkowe praktyki zawodowe w ramach programu nauczania szkoły;

gdy inna działalność jest wykonywana w bezpośredniej obecności osoby obowiązanej na podstawie ustawy lub umowy do sprawowania nadzoru nad małoletnim. Przepis ten nie dotyczy studentów i uczestników studiów podyplomowych odbywających obowiązkowe praktyki zawodowe wynikające z programu tych studiów oraz uczniów lub słuchaczy odbywających obowiązkowe praktyki zawodowe w ramach programu nauczania szkoły.

gdy bezpośrednio po zakończeniu stosunku pracy lub dopuszczenia do innej działalności z daną osobą, ten sam pracodawca ponownie nawiązuje z tą osobą stosunek pracy lub ten sam organizator ponownie dopuszcza tę osobę do innej działalności a łączny czas trwania wszystkich stosunków pracy lub dopuszczenia do innej działalności nie przekracza 2 lat; do osób poniżej 13. roku życia. NOWOŚCIĄ jest ustalenie, że: obowiązku zweryfikowania danych w Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym w następujących bazach: Rejestrze z dostępem ograniczonym Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze, - nie stosuje się w zakresie, w jakim odrębne przepisy przewidują uzyskanie lub przedłożenie informacji o osobie ujętej w Rejestrach;

obowiązku przedłożenia informacji z KRK nie stosuje się w zakresie, w jakim odrębne przepisy przewidują uzyskanie lub przedłożenie informacji o osobie z zakresu co najmniej przestępstw, o których mowa w pkt 5. NOWOŚCIĄ jest ustalenie, że w przypadku osób prowadzących praktyczną naukę zawodu, o której mowa w art. 120 ustawy – Prawo oświatowe oraz do opiekunów stażu uczniowskiego, o których mowa w art. 121a ust. 21 tej ustawy to w przepisach ustawy - Prawo oświatowe będą określone obowiązki weryfikacyjne, a nie w innych przepisach. I tak.:

praktyczną naukę zawodu może prowadzić osoba, która nie była skazana w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym państwie za umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstwo przeciwko wolności, z wyłączeniem przestępstw określonych w art. 192 i art. 193 Kodeksie karnym, przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, przestępstwo przeciwko rodzinie i opiece, z wyłączeniem przestępstw określonych w art. 206 i art. 209 Kodeksu karnego, przestępstwo określone w rozdziale 7 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub przepisu prawa stosowania się do zakazu prowadzenia działalności polegającej na wychowaniu, edukacji, wypoczynku, leczeniu, świadczeniu porad psychologicznych, rozwoju duchowym, uprawianiu sportu lub realizacji innych zainteresowań przez małoletnich, lub opiece nad nimi lub zakazu przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu. Osoba prowadząca praktyczną naukę zawodu, przed jej rozpoczęciem przedkłada podmiotowi kierującemu na praktyki oświadczenie , że:

nie była prawomocnie skazana w Rzeczpospolitej Polskiej ani w innym państwie za: umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstwo przeciwko wolności, z wyłączeniem przestępstw określonych w art. 192 i art. 193 Kodeksu karnego, przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, przestępstwo przeciwko rodzinie i opiece, z wyłączeniem przestępstw określonych w art. 206 i art. 209 Kodeksu karnego, przestępstwo określone w rozdziale 7 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub przepisu prawa stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu, realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi lub zakazu przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu. Oświadczenie składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”.

Zostanie utrzymany obowiązek załączania informacji z Rejestrów w formie wydruku do akt osobowych pracownika albo dokumentacji dotyczącej osoby dopuszczonej do innej działalności. To samo dotyczy informacji z KRK i różnych oświadczeń składanych przez daną osobę.

NOWOŚCIĄ jest ustalenie, że osoba, z którą ma być nawiązany stosunek pracy lub która ma być dopuszczona do działalności przez uczelnię w zakresie jej zadań określonych w art. 11 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie stosuje się obowiązku przekazania informacji z KRK. Aktualnym pozostanie obowiązek uzyskiwania informacji z Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z następujących baz danych:

Rejestru z dostępem ograniczonym oraz Rejestru osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15. Natomiast w miejsce informacji z Krajowego Rejestru Karnego dana osoba będzie składać oświadczenie , że :

nie była prawomocnie skazana w Polsce ani w innym państwie za przestępstwa określone w pkt 5; nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub przepisu prawa stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi. Powyższe zasady nie mają zastosowania do studentów odbywających praktyki zawodowe w ramach studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu. Innym organizatorem w stosunku, do którego student realizuje obowiązki przedkładania informacji z KRK jest jednostka lub podmiot, w którym ma on odbywać praktykę.

NOWOŚCIĄ jest dodanie przepisu na mocy którego określone osoby zostaną zwolnione od obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie z informacji z KRK. Chodzi tutaj o:

wolontariuszy, którzy wykonują świadczenia na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; uczniów lub słuchaczy odbywających obowiązkowe praktyki zawodowe w ramach programu nauczania zawodu, studentów odbywających obowiązkowe praktyki zawodowe w ramach studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu Warunkiem zwolnienia od opłaty jest przedłożenie wraz z wnioskiem o wydanie informacji z KRK oświadczenia organizatora działalności. Oświadczenie określa w szczególności: dane organizatora, rodzaj działalności prowadzonej przez organizatora, dane osoby dopuszczanej do tej działalności oraz dane o charakterze działalności osoby dopuszczonej.

Zmiany w zakresie zwolnienia z opłat wejdą w życie dopiero po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Materiał: rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz ustawy - Prawo oświatowe Stan prawny na dzień: 26-06-2025

Zmiany w zasadach weryfikacji osób dopuszczanych do czynności z małoletnimi – AKTUALIZACJA (26 czerwca 2025)

Nowelizacja procedury Niebieskie Karty w 2025 roku

14 nowych rozwiązań w systemie oświaty związanych ze strukturą i organizacją systemu edukacji – co się zmieni?

Podobne artykuły

Informacja o wynagrodzeniu dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie od 24 grudnia 2025 r.

Nazwy stanowisk w informacja dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie od 24 grudnia 2025 r.

Ocena pracy nauczyciela początkującego w pierwszym roku pracy

Ocena standardów ochrony małoletnich – do kiedy?

Raport z oceny Standardów Ochrony Małoletnich

14 nowych rozwiązań w systemie oświaty związanych ze strukturą i organizacją systemu edukacji - co się zmieni?

Wspólne kategorie

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?

Zmiany w zasadach weryfikacji osób dopuszczanych do czynności z małoletnimi – AKTUALIZACJA (26 czerwca 2025)

Subskrybuj

Subskrybuj

Kup pojedynczy artykuł

Nowelizacja procedury Niebieskie Karty w 2025 roku

14 nowych rozwiązań w systemie oświaty związanych ze strukturą i organizacją systemu edukacji – co się zmieni?

Podobne artykuły

Informacja o wynagrodzeniu dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie od 24 grudnia 2025 r.

Nazwy stanowisk w informacja dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie od 24 grudnia 2025 r.

Ocena pracy nauczyciela początkującego w pierwszym roku pracy

Ocena standardów ochrony małoletnich – do kiedy?

Raport z oceny Standardów Ochrony Małoletnich

14 nowych rozwiązań w systemie oświaty związanych ze strukturą i organizacją systemu edukacji - co się zmieni?

Wspólne kategorie

Szukaj wg fraz

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?