Zmiany w zasadach zatrudniania nauczycieli specjalistów w niepublicznych jednostkach oświatowych

Trwają pracę nad zmianą Karty Nauczyciela w zakresie ułatwienie zatrudniania nauczycieli specjalistów w niepublicznych jednostkach systemu oświaty. Wg projektodawców pozwoli to na szybsze rozwiązanie problemu spełnienia standardów zatrudniania nauczycieli specjalistów w tych jednostkach, bowiem obecnie odsetek szkół niepublicznych spełanijących standardy to 24% zgodnie z informacjami z SIO.  Sprawdź jakie nowe rozwiązania są planowane.

Obowiązkowe zatrudnianie nauczycieli specjalistów – w jakich jednostkach

Karta Nauczyciela wprowadziła obowiązek zatrudniania nauczycieli specjalistów w jednostkach publicznych i niepublicznych (nie specjalnych):

• przedszkolach, w tym w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych,
• szkołach podstawowych i ponadpodstawowych (liceum ogólnokształcące, technikum, branżowa szkoła I stopnia),
• zespołach powyższych jednostek,
• szkołach artystycznych realizujących treści z zakresu kształcenia ogólnego w zakresie szkoły podstawowej lub liceum ogólnokształcącego.

Obowiązek zatrudniania nauczycieli specjalistów nie obejmuje:

• szkół dla dorosłych,
• innych form wychowania przedszkolnego,
• szkół wymienionych w art. 8 ust. 5 pkt 2 lit. c Prawa oświatowego.

Limit specjalistów

Formalnie jednostka oświatowa zarówno publiczna, jak i niepubliczna nie musi zatrudnić wszystkich specjalistów, ale określoną liczbę specjalistów.

Liczbę uczniów oblicza się według stanu na dzień 1 września danego roku szkolnego.

W ramach wymaganej liczby etatów specjalistów należy zapewnić:

• 25% na stanowisku pedagoga specjalnego,
• 25% na stanowisku psychologa.

Zatrudnienie  pozostałych specjalistów:

• logopedy,
• terapeuty pedagogicznego,
• pedagoga

zależy zaś od potrzeb.

Podłoże zmian w zakresie specjalistów w jednostkach niepublicznych

Jak czytamy w uzasadnieniu do projektu zmian:

„Niepubliczne jednostki systemu oświaty (…) w niewystarczającym stopniu realizują standardy zatrudnienia nauczycieli specjalistów określone w art. 42d ust. 3 ustawy. Odsetek szkół i placówek niepublicznych spełniających standardy zatrudnienia nauczycieli specjalistów wynosi obecnie 24,03% (źródłem danych jest System Informacji Oświatowej według stanu na dzień 6 czerwca 2025 r.)”

Co zmieni się w zatrudnianiu nauczycieli specjalistów?

Obecnie istnieje ograniczenie do 4 godzin tygodniowo możliwości zatrudnienia nauczycieli specjalistów na podstawie innej niż umowa o pracę w niepublicznych jednostkach systemu oświaty (art. 10a ust. 2 i 3 Karty Nauczyciela).

Proponuje się wprowadzenie w rozdziale 12 Karty Nauczyciela regulacji o charakterze epizodycznym umożliwiającej niepublicznym przedszkolom, szkołom oraz ich zespołom powierzanie nauczycielom specjalistom prowadzenia zajęć bezpośrednio z uczniami lub wychowankami w wymiarze nieprzekraczającym 9 godzin tygodniowo, także na podstawie innej niż umowa o pracę, pod warunkiem, że w treści łączącego strony stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy.

Proponowane rozwiązanie będzie wprowadzone na czas określony, tj. do 31 sierpnia 2027 r. Po zakończeniu tego okresu zostanie dokonana ocena efektywności wprowadzonego rozwiązania w celu rozważenia ewentualnego wprowadzenia go na stałe.

Nauczyciel specjalista będzie mógł prowadzić zajęcia na tej podstawie, jeżeli:

• nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne w sprawie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowanie dyscyplinarne;
• nie był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
• nie był prawomocnie ukarany karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 pkt 3 ustawy, w okresie 3 lat przed powierzeniem prowadzenia zajęć, albo karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy;
• posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania danego stanowiska.

Liczba godzin zajęć powierzonych nauczycielom specjalistom na podstawie innej niż umowa o pracę będzie wliczana do łącznej liczby etatów nauczycieli specjalistów z zastosowaniem przelicznika, w którym każda zrealizowana przez ww. nauczyciela godzina stanowi 1/20 etatu, co odpowiada pensum w wymiarze 20 godzin.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Ustawa zmieniająca Kartę Nauczyciela ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Materiał:

• projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (projekt z 13 czerwca 2025 r.).

Podstawa prawna:

• art. 10 ust. 2 i 3, art. 42d  ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.  Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 986 ze zm.).