Nowe regulacje prawne wprowadzają, od 1 września 2026 roku, zmiany dotyczące szkolnictwa branżowego. Powstają nowe zawody, niektóre zawody są wygaszane, zmieniają się nazwy kwalifikacji, zawody zmieniają poziom PRK, wchodzą nowe i zmienione podstawy programowe kształcenia w zawodach. Informujemy, co tak naprawdę zmieni się w kształceniu zawodowym już od 1 września 2026 roku.
Zawody „wygaszane”
Od roku szkolnego 2026/2027 szkoły nie prowadzą już naboru do niżej wymienionych zawodów wykreślonych z klasyfikacji szkolnictwa branżowego:
- optyk-mechanik,
- technik optyk,
- ogrodnik,
- technik ogrodnik,
- technik architektury krajobrazu.
Wyjątkiem jest tu zawód mechanik precyzyjny – ten kierunek można uruchomić jeszcze w latach 2026/2027 i 2027/2028.
Nowe zawody
W szkołach branżowych I stopnia oraz w technikum, już od 1 września 2026 roku, istnieje możliwość kształcenia w 10 nowych zawodach:
- w branży mechaniki precyzyjnej: monter optoelektroniki, technik optoelektroniki, technik optyki okularowej;
- w branży ogrodniczej: agroogrodnik , asystent florystyczny, asystent ogrodniczy, ogrodnik terenów zieleni, technik agroogrodnictwa, technik architektury krajobrazu i arborystyki;
- w branży teleinformatycznej: technik cyberbezpieczeństwa.
Kształcenie w zawodzie florysta zostało przeniesione ze szkoły policealnej do branżowej szkoły I stopnia. Nastąpiła tu zmiana nazwy kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie z „OGR.01. Wykonywanie kompozycji florystycznych” na „OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych”.
11 nowy zawód technik aranżacji florystycznych wejdzie dopiero od roku szkolnego 2029/2030 – kształcenie będzie realizowane w branżowej szkole II stopnia na „podbudowie” zawodu florysta. Kształcenie w zawodach asystent florystyczny i asystent ogrodniczy (realizowane w SBIS) dotyczy uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim.
Kształcenie w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w wyżej wymienionych zawodach może być prowadzone również na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych.
Zmienione nazwy kwalifikacji w zawodach dotychczasowych i zmiana w PRK
To co istotne to:
- zmieniły się nazwy kwalifikacji w zawodach z branży transportu drogowego i transportu lotniczego,
- zawód technik lotniskowych służb operacyjnych ma teraz przypisany poziom V Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK), do tej pory był to poziom IV PRK. Dla przypomnienia: PRK – podobnie jak Europejska Rama Kwalifikacji ma 8 poziomów. Każdy poziom ma swoją charakterystykę, a im wyższy poziom PRK, tym większe wymagania dotyczące wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych.
Wszystkie powyższe zmiany wynikają z Rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 20 marca 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego.
Nowe i zmienione podstawy programowe
Rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (podpisane 22 czerwca 2026 r., oczekujące na publikację w Dzienniku Ustaw) wprowadza:
- podstawy programowe kształcenia w nowych zawodach: monter optoelektroniki, technik optoelektroniki, technik optyki okularowej, asystent florystyczny, asystent ogrodniczy, agroogrodnik, florysta w branżowej szkole I stopnia, ogrodnik terenów zieleni, technik agroogrodnictwa, technik architektury krajobrazu i arborystyki, technik cyberbezpieczeństwa,
- zmienione podstawy programowe kształcenia w zawodach: kierowca mechanik, technik transportu drogowego, technik awionik, technik mechanik lotniczy, technik lotniskowych. służb operacyjnych, technik farmaceutyczny, technik ortopeda, technik sterylizacji medycznej.
Nowe i zmienione podstawy programowe będą obowiązywać od roku szkolnego 2026/2027 w klasach pierwszych szkół prowadzących kształcenie zawodowe, a w szkołach policealnych – od pierwszego semestru nauki. Wyjątek stanowi zawód technik aranżacji florystycznych, dla którego nowa podstawa programowa zacznie obowiązywać dopiero od 1 września 2029 r.
Niezbędne czynności wynikające ze zmian
W związku z nieuniknionymi zmianami w szkolnictwie zawodowym niezbędne będzie – m.in.:
- przeanalizowanie statutów i wprowadzenie niezbędnychzapisów, np. uaktualnienie informacji o kierunkach kształcenia w danej jednostce,
- po dogłębnej analizie nowych i/lub zmienionych podstaw programowych wybranie programów nauczania (zgodnie z art. 22a ustawy o systemie oświaty), podręczników lub materiałów edukacyjnych i ćwiczeniowych (zgodnie z art. z art. 22ab u.o s.o.),
- przegląd i analiza wielu dokumentów, zasobów (w tym kadrowych), zaplecza technicznego i podjęcie stosownych działań,
- analiza arkusza organizacji pracy szkoły i ewentualne opracowanie aneksu uwzględniającego niezbędne zmiany.
Przydatne może być przypomnienie:
Kluczowe elementy procedury prawno-organizacyjnej
Warto pamiętać, że aby szkoła mogła kształcić w danym zawodzie, dyrektor szkoły musi przeprowadzić formalną procedurę prawno-organizacyjną.
Kluczowe jest tu uzyskanie pozytywnej opinii rynku pracy oraz nawiązanie współpracy odpowiednio z pracodawcą lub osobą prowadzącą indywidualne gospodarstwo rolne, których działalność jest związana z danym zawodem lub branżą, w ramach umowy, porozumienia lub ustaleń obejmujących co najmniej jeden cykl kształcenia w danym zawodzie. Do tego zobowiązują nas i szczegółowo wyjaśniają zapisy art. 7, 7a-7d ustawy Prawa Oświatowe.
Niezbędne jest złożenie stosownego wniosku do właściwego organu – do 30 czerwca 2026 roku wnioski należało składać do Wojewódzkiej Rady Rynku Pracy (WRRP). Zgodnie z ustawą z dnia 27 lutego 2026 r. o wojewódzkich zespołach koordynacji do spraw polityki umiejętności od 1 lipca 2026 roku organem właściwym do rozpatrywania wniosków jest Wojewódzki Zespół Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK). WZK wydaje opinię dotyczących zasadności kształcenia w danym zawodzie zgodnie z potrzebami rynku pracy, po zapoznaniu się z prognozą zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy, na okres 5 lat (art.3 ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy).
Polecamy nasze wcześniejsze artykuły:
- Minister Edukacji podpisała rozporządzenie dotyczące nowych i zmienionych podstaw programowych kształcenia zawodowego
- Zmiany w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego – co czeka szkoły od roku szkolnego 2026/2027?
oraz
Podstawa prawna:
- art. 7, art. 7a-7d ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 820),
- ustawa z dnia 27 lutego 2026 r. o wojewódzkich zespołach koordynacji do spraw polityki umiejętności (Dz.U. z 2026 r., poz. 451),
- rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 20 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. z 2026 r., poz. 404),
- rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 22 czerwca 2026 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (rozporządzenie podpisane, oczekujące na publikację w Dzienniku Ustaw).
Stan prawny na dzień:
- 24-07-2026
