Ograniczenie zatrudnienia nauczyciela w 2025 roku

W przypadku nauczyciei zatrudnionych na podstawie mianowania można zaproponować ograniczenie zatrudnienia jeżeli z przyczyn o których mowa w art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela nie można dalej zatrudnić nauczyciela w pełnym wymiarze (art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela). Dyrektor nie może bez zgody nauczyciela ograniczyć zatrudnienie nauczyciela.

Zakres i tryb stosowania art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela Delegację prawną do ograniczenia wymiaru zatrudnienia i proporcjonalnego wynagrodzenia nauczycielom zatrudnionym poprzez mianowanie ustanawia art. 20 ust.1 pkt 2 KN:

Art. 20.

1. Dyrektor szkoły w razie:

1) całkowitej likwidacji szkoły rozwiązuje z nauczycielem stosunek pracy;

2) częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć rozwiązuje z nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela , przenosi go w stan nieczynny. Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia w trybie określonym w art. 22 ust. 2.

Zakres ograniczania zatrudnienia nauczycielowi mianowanemu reguluje art. 22 ust. 2 KN:

Art. 20.

2. Zasada ograniczenia zatrudnienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania do wymiaru nie niższego niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć i proporcjonalnego zmniejszenia wynagrodzenia może być - za zgodą nauczyciela - stosowana również w wypadku, gdy z przyczyn, o których mowa w art. 20 ust. 1, nie ma możliwości zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć oraz nie istnieją warunki do uzupełnienia tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych w innej szkole. W razie braku zgody nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania na ograniczenie wymiaru zatrudnienia i proporcjonalne zmniejszenie wynagrodzenia, stosuje się przepisy art. 20 KN. ( nie automatycznie !!! )

Zmiana ograniczania zatrudnienia nauczycielowi mianowanemu reguluje art. 22 ust. 2b KN:

Art. 20.

2b. W razie powstania możliwości podjęcia przez nauczyciela, któremu ograniczono wymiar zatrudnienia, pracy w wymiarze wyższym niż wynikający z tego ograniczenia, w tej samej szkole, na tym samym lub za zgodą nauczyciela na innym stanowisku, pod warunkiem posiadania przez nauczyciela wymaganych kwalifikacji, dyrektor szkoły ma obowiązek w pierwszej kolejności zwiększyć wymiar zatrudnienia tego nauczyciela.

Najważniejsze informacje dotyczące ograniczenia zatrudnienia Nie ma automatyzmu w stosowaniu art. 20 KN, gdy nauczyciel zatrudniony przez mianowanie nie wyrazi zgody na pracę w obniżonym pensum – art. 22 KN. Po niewyrażeniu zgody przez nauczyciela należy ponownie zastosować procedurę wyboru nauczyciela do zwolnienia. Proszę nie uzasadniać swoich decyzji kadrowych argumentem, że wcześniej nauczyciel nie wyraził zgody na pracę w obniżonym pensum!!! Ograniczyć zatrudnienie na podstawie art. 22 ust. 2 KN można tylko nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie mianowania oraz jedynie w przypadkach określonych w art. 20 KN. Do ograniczenia zatrudnienia nauczyciela mianowanego wymagana jest zgoda nauczyciela. Jest to warunek bezwzględny! Nie ma konieczności zawiadamiania związków zawodowych. Zawiadomienie związku zawodowego jest obowiązkowe tylko w przypadku wypowiedzenia stosunku pracy czyli na podstawie jednostronnej czynności dyrektora. Przy posługiwaniu się art. 22 ust. 2 KN nie ma zastosowania art. 42 Kodeksu pracy! Dyrektor nie może obniżyć wymiar zatrudnienia poprzez wykorzystanie formuły wypowiedzenia zmieniającego , gdyż przepisy KN w sposób wyczerpujący regulują dopuszczalne przypadki modyfikacji i zakończenia stosunku pracy nauczyciela na podstawie mianowania. Zgoda nauczyciela jest warunkiem ograniczenia zatrudnienia, a co za tym idzie również zmniejszenia wynagrodzenia ( 22 ust. 2 Karty Nauczyciela). Niewyrażenie zgody na takie rozwiązanie skutkuje najcześciej zastosowaniem art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela i rozwiązaniem stosunku pracy z nauczycielem. Karta Nauczyciela nie określa ani formy, ani terminu wyrażenia /niewyrażenia zgody na ograniczenie zatrudnienia . Dyrektor szkoły może zatem taką propozycję przekazać nauczycielowi w bardziej lub mniej sformalizowany sposób. W mojej ocenie propozycja taka powinna być podana na piśmie i powinna zawierać: uzasadnienie; wskazanie terminu złożenia odpowiedzi; pouczenie o skutkach niewyrażenia zgody. Ograniczenie zatrudnienia dotyczy jednego roku szkolnego . W kolejnym roku należy powtarzać wszystkie czynności prowadzące do porozumienia o ograniczeniu zatrudnienia. Odpowiednio wcześniej należy uzyskać informację o zgodzie lub jej braku na ograniczenie zatrudnienia, aby w razie braku zgody lub braku odpowiedzi dyrektor miał czas na dokonanie wypowiedzenia w trybie art. 20 ust. 1 pkt 2 KN. Propozycję ograniczenia zatrudnienia można także zawrzeć w wypowiedzeniu – w tym przypadku dyrektor powinien wskazać datę, w jakiej oczekuje pisemnej zgody nauczyciela. Nauczyciel nie musi podpisać pisma w sprawie ograniczenia mu wymiaru zatrudnienia . Oświadczenie w tym zakresie uznaje się za skuteczne, jeżeli doszło do adresata w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z treścią tego oświadczenia. Niewyrażenie przez nauczyciela zgody na ograniczenie wymiaru zatrudnienia prowadzi do rozwiązania z nauczycielem stosunku pracy w trybie określonym w Karcie Nauczyciela. Koniecznym jest zawarcie w porozumieniu o obniżeniu wymiaru zatrudnienia terminu do którego nauczyciel ma udzielić zgody. Zaleca się zawarcie klauzuli, że brak wyrażonej zgody lub brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie będzie traktowane jako „wyrażenie zgody na zaproponowane warunki”. Stosowanie art. 22 ust. 2 KN nie musi poprzedzać zastosowania art. 20 ust. 2 KN. Oznacza to, że w każdym przypadku, gdy brakuje nauczycielowi godzin do pełnego pensum można w pierwszej kolejności rozwiązać umowę. Nałożenie obowiązku zatrudnienia uzupełniającego, jak i ograniczenie zatrudnienia, są działaniami fakultatywnymi. Poza tym, między czynnościami przewidzianymi w zdaniach pierwszym i drugim art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela występuje jeszcze różnica polegająca na tym, że przeniesienie nauczyciela w stan nieczynny następuje na jego wniosek, zaś zatrudnienie uzupełniające na innym stanowisku i ograniczenie zatrudnienia wymaga zgody nauczyciela . Wprawdzie zarówno wniosek, jak i zgoda nauczyciela są warunkami skuteczności czynności zmieniających jego status pracowniczy, ale pierwsza z nich musi poprzedzać dokonanie przez dyrektora szkoły takiej zmiany; druga, co do zasady, jest reakcją na podjętą już przez organ prowadzący szkołę decyzję dokonania zmiany (nałożenie obowiązku zatrudnienia uzupełniającego lub ograniczenie zatrudnienia). Nie można zmienić wymiaru zatrudnienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania w innym trybie niż w drodze ograniczenia zatrudnienia . W szczególności zmiany takiej nie można dokonać na wniosek nauczyciela tj. w sytuacji, gdy nie ma przesłanek do ograniczenia zatrudnienia z przyczyn leżących po stronie szkoły, lecz nauczyciel nie chce lub nie może pracować w pełnym wymiarze zajęć (np. z uwagi na podjęcie dodatkowego zatrudnienia). Orzecznictwo w zakresie ograniczenia zatrudnienia nauczyciela Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I PK 17/19

„Brak zgody nauczyciela na ograniczenie etatu powoduje uaktualnienie procedury z art. 20 ustawy z 1982 r. Karty Nauczyciela. Niemniej jednak brak zgody na powyższe nie może stanowić wyłącznego kryterium doboru do zwolnienia. Niewyrażenie przez nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania zgody na ograniczenie zatrudnienia w trybie określonym w art. 22 ust. 2 ustawy z 1982 r. - Karta Nauczyciela nie może stanowić wyłącznego kryterium doboru do zwolnienia na podstawie ustawy z 1982 r. Karty Nauczyciela.”

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt I PK 154/17

„Nauczyciel, który mając uzasadnioną obawę utraty zatrudnienia, wyraził zgodę na ograniczenie zatrudnienia do wymiaru nie niższego niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć w trybie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela w drodze porozumienia, ale równocześnie kwestionował wystąpienie przesłanek z art. 20 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, zachowuje uprawnienie do sądowej merytorycznej oceny działań pracodawcy na podstawie tych przepisów, łącznie z weryfikacją kryteriów wytypowania nauczyciela do ograniczenia wymiaru zajęć.”

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt III PK 85/15

„Przepis art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1982 r. - Karta Nauczyciela, a ściślej sytuacja dla której jest przewidziany, może być punktem wyjścia w ocenie zgody nauczyciela na zmniejszenie zatrudnienia na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z 1982 r. - Karta Nauczyciela, jako wyjątek od reguły pełnego pensum. Jednak przede wszystkim wtedy, gdy sam nauczyciel podważa zgodność z prawem zgody na ograniczenie zatrudnienia.”

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II PK 18/14

Uprzednie ograniczenie na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z 1982 r. - Karty Nauczyciela wymiaru zajęć nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania nie jest warunkiem koniecznym rozwiązania z nim stosunku pracy w trybie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela. Jeżeli jednak, mimo zaistnienia okoliczności wymienionych w tym przepisie, istnieje możliwość dalszego zatrudniania nauczyciela w wymiarze co najmniej połowy obowiązującego go pensum oraz wyrazi on zgodę na ograniczenie zatrudnienia i jest zatrudniany przez szkołę w obniżonym wymiarze, to wypowiedzenie mu stosunku pracy z przyczyn, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 2 może być uzasadnione takimi zmianami organizacyjnymi lub zmianami planu nauczania, które uniemożliwiają jego dalsze zatrudnianie w co najmniej połowie obowiązującego go tygodniowego wymiaru zajęć.

Wypowiedzenie stosunku pracy nauczycielowi mianowanemu uzasadniają zmiany organizacyjne w szkole, które uniemożliwiają dalsze jego zatrudnienie w co najmniej połowie obowiązującego go wymiaru zajęć, co zachodzi również, gdy tego minimalnego wymiaru nie sięga liczba godzin ponadwymiarowych przydzielonych innym nauczycielom (art. 20 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela).

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2011 r. , sygn. akt I PK 28/2011

„W razie wystąpienia zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć (art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1982 r. Karta Nauczyciela), dyrektor szkoły nie ma obowiązku zasięgnięcia informacji co do możliwości uzupełniającego zatrudnienia nauczyciela mianowanego, złożenie mu propozycji ograniczenia zatrudnienia ani nawet udzielania nauczycielowi informacji o możliwości ograniczenia zatrudnienia (...).”

Wyrok Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt I PK 94/2005

W wyroku tym Sąd Najwyższy wskazał, że do trybu rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela nie należy zasięganie informacji co do możliwości uzupełniającego zatrudnienia nauczyciela w innej szkole prowadzonej przez ten sam organ, ani też składanie nauczycielowi propozycji ograniczenia zatrudnienia. Rozwiązując stosunek pracy z nauczycielem dyrektor szkoły nie jest więc zobowiązany do dokonania powyższych czynności. Do trybu rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karta Nauczyciela nie należy ani zasięganie przez dyrektora szkoły informacji co do możliwości uzupełniającego zatrudnienia nauczyciela mianowanego, ani złożenie mu propozycji ograniczenia zatrudnienia (art. 22 ust. 1 Karty Nauczyciela ).

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt III PK 18/14

„Uprzednie ograniczenie na podstawie art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela wymiaru zajęć nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania nie jest warunkiem koniecznym rozwiązania z nim stosunku pracy w trybie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela. Jeżeli jednak, mimo zaistnienia okoliczności wymienionych w tym przepisie, istnieje możliwość dalszego zatrudniania nauczyciela w wymiarze co najmniej połowy obowiązującego go pensum oraz wyrazi on zgodę na ograniczenie zatrudnienia i jest zatrudniany przez szkołę w obniżonym wymiarze, to wypowiedzenie mu stosunku pracy z przyczyn, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 2 może być uzasadnione takimi zmianami organizacyjnymi lub zmianami planu nauczania, które uniemożliwiają jego dalsze zatrudnianie w co najmniej połowie obowiązującego go tygodniowego wymiaru zajęć.

Podstawa prawna: art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 986 ze zm.). Stan prawny na dzień: 24-04-2025

Zmiany w przepisach dotyczących egzaminów zawodowych i potwierdzających kwalifikacje zawodowe

Wsparcie bibliotek pedagogicznych w kształtowaniu jakości pracy szkół – zadania i rola w realizacji polityki oświatowej

Podobne artykuły

Zmiany w zatrudnianiu i zwalnianiu nauczycieli od 1 września 2025 r.

Przeniesienie nauczyciela z urzędu na inne stanowisko w tej samej szkole

Porozumienie zmieniające

W jaki sposób można przekształcić stosunek pracy w ruchu kadrowym w 2025 roku?

Wypowiedzenie zmieniające – kiedy można stosować?

Wsparcie bibliotek pedagogicznych w kształtowaniu jakości pracy szkół – zadania i rola w realizacji polityki oświatowej

Wspólne kategorie

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?

Ograniczenie zatrudnienia nauczyciela w 2025 roku

Subskrybuj

Subskrybuj

Kup pojedynczy artykuł

Zmiany w przepisach dotyczących egzaminów zawodowych i potwierdzających kwalifikacje zawodowe

Wsparcie bibliotek pedagogicznych w kształtowaniu jakości pracy szkół – zadania i rola w realizacji polityki oświatowej

Podobne artykuły

Zmiany w zatrudnianiu i zwalnianiu nauczycieli od 1 września 2025 r.

Przeniesienie nauczyciela z urzędu na inne stanowisko w tej samej szkole

Porozumienie zmieniające

W jaki sposób można przekształcić stosunek pracy w ruchu kadrowym w 2025 roku?

Wypowiedzenie zmieniające – kiedy można stosować?

Wsparcie bibliotek pedagogicznych w kształtowaniu jakości pracy szkół – zadania i rola w realizacji polityki oświatowej

Wspólne kategorie

Szukaj wg fraz

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?