Obowiązek powoływania rad szkół – od 1 września 2028 r.

Ministerstwo Edukacji Narodowej kończy prace nad zmodyfikowanym projektem nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe. W wyniku konsultacji społecznych pierwotny projekt zostanie w pewnym stopniu zmodyfikowany. Sprawdź, co się zmieni.

Przesunięcie terminu powoływania rad szkół i placówek

Nowe założenia przewidują zmianę terminu wejścia w życie obowiązku tworzenia rad szkół i placówek. Zgodnie z nową propozycją obowiązek ten ma zostać wprowadzony 1 września 2028 roku, zamiast – jak planowano pierwotnie – w 2026 roku.
Resort uzasadnia tę decyzję potrzebą przeprowadzenia działań informacyjnych, edukacyjnych i promocyjnych, a także koniecznością oceny funkcjonowania rad powoływanych dotychczas na zasadzie dobrowolności. Obecnie takie organy działają w ograniczonej liczbie szkół, pełniąc funkcję integrującą przedstawicieli uczniów, rodziców i nauczycieli.

Zmiany w instytucji Rzecznika Praw Uczniowskich

Zmodyfikowany projekt zakłada zmianę działalności Rzeczników Praw Uczniowskich. Instytucja ta ma mieć charakter mediacyjny i wspierający, a nie dyscyplinarny.
Rzecznicy zostaną włączeni w struktury służby cywilnej, co ma zapewnić neutralność polityczną. Z projektu zostaną usunięte kompetencje sądowe i dyscyplinarne. Na poziomie szkolnym funkcja rzecznika zostanie powiązana z rolą opiekuna samorządu uczniowskiego, aby uniknąć dublowania stanowisk.

Jednolity katalog praw i obowiązków ucznia

Resort utrzymał koncepcję wprowadzenia jednolitego katalogu praw i obowiązków ucznia, który zostanie ujęty bezpośrednio w ustawie. Rozwiązanie to ma na celu uporządkowanie i ujednolicenie przepisów, obecnie rozproszonych w różnych aktach prawnych.
Katalog będzie miał charakter otwarty, co pozwoli szkołom na jego rozszerzanie w zależności od potrzeb. W ocenie ministerstwa wprowadzenie ogólnopolskiego standardu przyczyni się do zwiększenia przejrzystości oraz wzmocnienia ochrony praw uczniów.

Opinie i zastrzeżenia środowisk oświatowych

Proponowane zmiany nadal budzą zastrzeżenia w środowisku oświatowym. Wskazuje się, że centralne uregulowanie katalogu praw i obowiązków uczniów może ograniczyć autonomię szkół w zakresie kształtowania wewnętrznych regulaminów.
Związkowcy i dyrektorzy szkół zwracają uwagę, że obowiązek tworzenia rad szkół oraz powoływania rzeczników uczniowskich na wielu poziomach może okazać się trudny do realizacji w praktyce, zwłaszcza w kontekście już istniejących problemów z obsadą innych organów przedstawicielskich.

Dalsze prace nad projektem

Zaktualizowana wersja projektu nowelizacji ma zostać przedstawiona w Rządowym Centrum Legislacji w połowie października.