Jak wynika z odpowiedzi na interpelację nr 19330 w sprawie planowanej likwidacji domów wczasów dziecięcych “Minister Edukacji Barbara Nowacka 24 lipca 2026 r. podjęła decyzję o wstrzymaniu wykreślenia domów wczasów dziecięcych z katalogu placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania tj. projektu zmiany rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty. W ramach prac nad nowelizacją projektu ww. rozporządzenia odbyły się konsultacje i wpłynęły uwagi. Ewentualne decyzje dotyczące dalszego funkcjonowania domów wczasów dziecięcych zostaną skonsultowane ze stroną samorządową i społeczną.”
Ministerstwo Edukacji opublikowało projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty. Projekt zakłada likwidację domów wczasów dziecięcych (DWD) jako rodzaju placówki systemu oświaty. Co istotne, zmiana obejmie zarówno placówki publiczne, jak i niepubliczne, a od 1 stycznia 2027 r. jedynymi placówkami zapewniającymi opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania mają pozostać bursy.
Projektowane zmiany są odpowiedzią na, jak wskazuje Ministerstwo Edukacji, zmieniające się uwarunkowania społeczne i edukacyjne. W uzasadnieniu projektu podkreślono, że domy wczasów dziecięcych powstały w zupełnie innych realiach. Ich zadaniem było organizowanie długotrwałych pobytów dzieci i młodzieży, często trwających nawet kilka miesięcy, w miejscowościach o korzystnych warunkach klimatycznych. Placówki te miały wspierać zdrowie i rozwój dzieci mieszkających na terenach o niekorzystnych warunkach środowiskowych. Zdaniem projektodawcy charakter działalności DWD uległ jednak zasadniczej zmianie. Obecnie placówki organizują przede wszystkim krótkie, kilkudniowe pobyty edukacyjne, które jedynie wspierają proces kształcenia. Ministerstwo zwraca również uwagę, że w praktyce działalność DWD coraz częściej przypomina formy związane z krajoznawstwem, turystyką i organizacją czasu wolnego, a nie realizację zadań, dla których placówki te zostały utworzone.
Co zatem się zmieni?
Projekt przewiduje usunięcie domów wczasów dziecięcych z katalogu placówek systemu oświaty. Oznacza to odejście od tej formy działalności i zakończenie funkcjonowania DWD jako odrębnego rodzaju placówki. Ministerstwo nie proponuje jednocześnie utworzenia nowej placówki, która przejęłaby zadania DWD. W uzasadnieniu projektu wprost wskazano, że od 1 stycznia 2027 r. jedynymi placówkami zapewniającymi opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania będą bursy. W uzasadnieniu podano również, że obecnie dzieci i młodzież mogą korzystać z innych form wsparcia, w tym sanatoriów dziecięcych, szpitali dla dzieci oraz programów umożliwiających finansowanie pobytów zdrowotnych i wypoczynkowych.
Choć projekt dotyczy rozporządzenia regulującego funkcjonowanie publicznych placówek, jego skutki obejmą także sektor niepubliczny. Projekt przewiduje bowiem, że z dniem 1 stycznia 2027 r. wygasną zarówno zezwolenia na prowadzenie publicznych domów wczasów dziecięcych, jak i wpisy do ewidencji dotyczące niepublicznych DWD. Oznacza to likwidację domu wczasów dziecięcych jako rodzaju placówki funkcjonującej w systemie oświaty, niezależnie od formy prowadzenia. Potwierdzają to również przepisy dotyczące dokumentacji. Projekt określa sposób przekazywania dokumentacji likwidowanych DWD, w tym prowadzonych przez osoby fizyczne i podmioty niepubliczne, co jednoznacznie wskazuje, że proces wygaszania obejmie wszystkie placówki tego typu.
Projekt rozporządzenia przewiduje kilka istotnych dat:
- 31 lipca 2026 r. – planowany termin wejścia w życie rozporządzenia;
- od tego dnia nowe wnioski o utworzenie publicznych DWD oraz zgłoszenia dotyczące prowadzenia niepublicznych DWD mają pozostawać bez rozpoznania;
- 31 grudnia 2026 r. – ostatni dzień funkcjonowania domów wczasów dziecięcych oraz maksymalny termin pobytu wychowanków w tych placówkach;
- 1 stycznia 2027 r. – dzień likwidacji DWD jako rodzaju placówki systemu oświaty oraz wygaśnięcia zezwoleń i wpisów do ewidencji.
Projekt nie ogranicza się do likwidacji określonego typu placówki. W rzeczywistości wyznacza nowy kierunek organizacji pobytu uczniów poza miejscem stałego zamieszkania. Ministerstwo uznaje, że funkcje realizowane niegdyś przez domy wczasów dziecięcych są obecnie wykonywane przez inne instytucje, a rolę placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom poza miejscem zamieszkania powinny pełnić wyłącznie bursy. Jeżeli projekt zostanie przyjęty w obecnym kształcie, będzie to jedna z najbardziej znaczących zmian w katalogu placówek systemu oświaty w ostatnich latach, kończąca funkcjonowanie formy działalności obecnej w polskiej oświacie od wielu dekad.
Materiał:
- projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (z dnia 23 czerwca 2026 r.).
Stan prawny na dzień:
- 26-06-2026
- aktualizacja: 20-09-2026
