Sprawozdanie z nadzoru pedagogicznego za rok szkolny 2024/2025 – co musi zawierać? – oświatowo.pl

Sprawozdanie z nadzoru pedagogicznego to jeden z najważniejszych dokumentów przygotowywanych przez dyrektora w roku szkolnym. Zawiera on podsumowanie całorocznej pracy placówki oświatowej, pokazuje sposób sprawowania nadzoru pedagogicznego przez dyrekcję oraz formułuje wnioski i rekomendacje na rok kolejny.

Od tego roku dokument ten zyskał jeszcze bardziej na swojej istotności, a to z powodu wskazania „sprawowania nadzoru pedagogicznego przez dyrektora” jako jednego z obowiązkowych tematów kontroli ogłoszonych przez Ministerstwo Edukacji. Warto zatem zastanowić się nad zawartością i kształtem tego dokumentu, gdyż mimo corocznej regularności w jego przygotowaniu i pewnych standardów w tym obszarze, uwzględniać on powinien swoistą specyfikę danego roku szkolnego i oczekiwań ewentualnych kontrolujących.

Co mówią przepisy? Samego nadzoru pedagogicznego jako zadania przypisanego dyrektorowi przedstawiać nikomu nie trzeba. Nie jest to zadanie nowe, a nawet niedoświadczony dyrektor musiał się z nim wielokrotnie zetknąć z poziomu nauczyciela.

Jak wiadomo, pierwszym obowiązkiem dyrekcji w kwestii nadzoru w nowym roku szkolnym jest opracowanie jego planu. Oględnie mówiąc stanowi on zestawienie wszystkich zaplanowanych na dany rok szkolny czynności w zakresie wspomagania, kontroli, obserwacji ale też kierunków pracy.

Pomimo, że tematem naszej analizy jest zawartość sprawozdania z nadzoru, warto przyjrzeć się przepisom dotyczącym planu, gdyż znajdziemy tam wiele istotnych wskazówek dla pracy nad sprawozdaniem właśnie. Art. 23 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego mówi:

art. 23 ust. 2. Plan nadzoru pedagogicznego, (…), jest opracowywany z uwzględnieniem wniosków z nadzoru pedagogicznego sprawowanego w szkole lub placówce w poprzednim roku szkolnym oraz podstawowych kierunków realizacji polityki oświatowej państwa, (…). Plan nadzoru pedagogicznego, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności: 1) (uchylony); 2) tematykę i terminy przeprowadzania kontroli, (…) 3) zakres wspomagania nauczycieli w realizacji ich zadań, (…); 4) plan obserwacji, (…) 5) (uchylony). (Przypomnienie kierunków rozwoju polityki oświatowej znajduje się na końcu artykułu.)

Wskazany powyżej zestaw czynności i zadań do zaplanowania, następnie zrealizowania, a więc i do ujęcia w sprawozdaniu to nie wszystko. Do tego dochodzą przecież wszystkie czynności i zadania realizowane jako tak zwane działania doraźne.

art. 3 ust. 1. Nadzór pedagogiczny jest realizowany przez wykonywanie zadań i czynności określonych w art. 55 ustawy, w trybie działań planowych lub doraźnych. W temacie zakresu nadzoru, a więc konkretnych obszarów pracy placówki, które powinny mu podlegać, wskazówkę znajdziemy w czwartym punkcie wspomnianego wyżej artykułu 3 rozporządzenia oraz wymienionym w nim artykule 55 Ustawy Prawo Oświatowe. A brzmią one następująco:

art. 3 ust. 4. Działania planowe i doraźne, o których mowa w ust. 1, prowadzone przez dyrektorów szkół i placówek wynikają z potrzeb szkoły lub placówki. oraz

a rt. 55. 2. W zakresie wymienionym (…) nadzorowi podlega w szczególności:

1) posiadanie przez nauczycieli wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przydzielonych im zajęć;

2) realizacja podstaw programowych i ramowych planów nauczania;

3) przestrzeganie zasad oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, a także przestrzeganie przepisów dotyczących obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki;

4) przestrzeganie statutu szkoły lub placówki;

5) przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach;

6) zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.”

Powyższy katalog jest dość obszerny, nie jest zamknięty i jasno wskazuje, że to dyrektor wskazuje działania prowadzone w ramach nadzoru wynikające z potrzeb własnej placówki. Co warte przypomnienia, ogłaszane corocznie przez ministra kierunki polityki oświatowej nie zawierają żadnych wytycznych w kwestii kierunków nadzoru prowadzonego przez dyrektorów placówek. Wytyczne tego typu dotyczą kuratoriów, dyrektorzy zaś otrzymują listę „kierunków realizacji polityki oświatowej państwa”, a więc zadań szczególnie istotnych do realizacji w danym roku szkolnym. Listę, którą jak wskazuje art. 23.2 trzeba uwzględnić najpierw przede wszystkim na etapie opracowywania planu.

Przepisy prawa dotyczące samego sprawozdania, są dużo mniej obszerne i precyzyjne. Nie oznacza to wcale, że dokument ten przygotować można właśnie w taki sposób. Wręcz przeciwnie. Pomimo, że art. 24 mówi o potrzebie przedstawienia radzie pedagogicznej zaledwie „wyników i wniosków z nadzoru”, w praktyce w dokumencie tym znaleźć się powinno wiele szczegółowych informacji, będących niejako odzwierciedleniem całego zakresu nadzoru wymaganego w planie.

art. 24. Dyrektor szkoły lub placówki, w terminie do dnia 31 sierpnia, przedstawia na zebraniu rady pedagogicznej, (…), wyniki i wnioski ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego. Podsumowując nieco podstawy prawne, broni się teza postawiona na początku tej części, mówiąca o z jednej strony pewnej wystandaryzowanej formie planu i sprawozdania (termin, formy, zakres), ale też o potrzebie ujęcia specyfiki własnej placówki, a przede wszystkim podsumowywanego roku szkolnego. Co zatem powinno znaleźć się w sprawozdaniu za rok szkolnym 2024/25? Zastanówmy się.

Sprawozdanie z nadzoru za rok szkolny 2024/25 – konstrukcja dokumentu Punktem wyjścia w przygotowywaniu sprawozdania jest oczywiście ogłoszony we wrześniu plan nadzoru. Wierzyć należy, że został on napisany poprawnie, z uwzględnieniem zacytowanych w poprzedniej części wytycznych, dodatkowo jego realizacja wzbogacona została o czynności doraźne, które wynikły w trakcie roku.

Poza typowymi technicznymi i edytorskimi informacjami takimi jak na przykład spis treści, sprawozdanie warto zacząć o zacytowania najważniejszych informacji z planu oraz ewentualnych informacji o zmianach, które w nim mogły zajść. Nie jest to oczywiście najważniejsza część sprawozdania, ale pozwala zarówno nauczycielom jak i ewentualnym kontrolującym przypomnieć jakie założenia w kwestii nadzoru poczynił dyrektor we wrześniu.

Zanim przedstawione zostaną zagadnienia najważniejsze, a więc konkretne wyniki nadzoru i wnioski, poprzedzić to warto jeszcze jedną, nie zawsze oczywistą, częścią. Rozsądnym wydaje się, aby najpierw przygotować i przedstawić pewnego rodzaju charakterystykę placówki. Podstawowe informacje opisujące placówkę jako całość (wielkość, liczba oddziałów, etatów), opisujące uczniów (liczba, specjalne potrzeby, charakterystyka) oraz kadrę (liczbę nauczycieli, specjalistów, posiadane uprawnienia) dadzą bardzo dobry obraz kontekstu organizacyjnego, w którym funkcjonuje placówka i realizowany był nadzór pedagogiczny. Co ciekawe, nawet z takiej bardzo ogólnej, bardziej nawet ilościowej niż jakościowej analizy danych wyciągnąć można pierwsze, oczywiste wnioski. Dla przykładu, zestawienie ze sobą liczby uczniów ze specjalnymi potrzebami z liczbą etatów specjalistów (np. potrzeby w zakresie organizacji zajęć logopedycznych w porównaniu do wymiaru etatu i pensum zatrudnionego logopedy), może niestety skończyć się wnioskiem, że jednym z powodów niezadowalającej efektywności udzielanego wsparcia są właśnie niedobory kadrowe.

Charakteryzując w powyższy sposób placówkę, czasami warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden ciekawy aspekt, ale o nim za chwilę. Wróćmy do dalszej części sprawozdania.

Kolejnym elementem sprawozdania powinna być naturalnie część zawierająca wyniki i wnioski ze sprawowanego nadzoru. Jest to oczywiście część najważniejsza, największa i najtrudniejsza w przygotowaniu. Zanim jednak opisane zostaną konkretne czynności kontrolne, obserwacje i wspomaganie nie można zapomnieć o jeszcze jednym. Wspomniane we wstępie przepisy nakazują ujęcie w planie nadzoru kierunków rozwoju polityki oświatowej, które to nie są konkretnymi zadaniami w ramach nadzoru, a obszarami, do realizacji których w danym roku szkolnym trzeba przyłożyć szczególną wagę. W związku z tym zanim przejdziemy do wyników nadzoru należałoby odnieść się do każdego z tegorocznych siedmiu kierunków i wskazać jakie działania podjęte zostały w ramach ich realizacji. Syntetyczne wypisanie działań podjętych w ramach wdrażania każdego z ogłoszonych kierunków pokaże zarówno fakt wypełnienia obowiązków określonych w przepisach, ale też samo sprawowanie nadzoru nad ich realizacją.

Wracając, najistotniejszą część sprawozdania stanowią oczywiście jego wyniki i wnioski. Najczęściej w podziale na wyniki kontroli, wyniki obserwacji oraz podsumowanie doskonalenia przedstawić należy w tym miejscu wszelkie ustalenia dokonane w trakcie sprawowanego nadzoru oraz wnioski będące ich następstwem. Innymi słowy, dla każdego analizowanego obszaru np. pomoc psychologiczno-pedagogiczna czy wychowanie do wartości, należy najpierw przedstawić stan faktyczny, następnie go ocenić, aby na koniec wydać zalecenia. Sprowadzając to do bardzo prostego przykładu: dyrektor prowadzi obserwację zajęć, podczas której zauważa i rejestruje brak dostosowania programu dla dzieci objętych pomocą psychologiczno-pedagogiczną, wnioskiem jest to, że nauczyciel niewłaściwie realizuje swoje zadania, a rekomendacją, że powinien to natychmiast poprawić, a byćmoże wziąć udział w jakiejś z form doskonalenia,

Odnosząc się przeprowadzonych kontroli oraz obserwacji warto jest zaznaczyć, które z nich wynikały z planu nadzoru oraz odnieść się całościowej realizacji założeń poczynionych we wrześniu. Analizując doskonalenie należy pamiętać nie tylko o ilościowym pokazaniu udziału nauczycieli w wybranych formach, ale też o wypowiedzeniu się na temat jego efektywności i przydatności. Podsumowaniem sprawozdania powinny być oczywiście wnioski końcowe oraz rekomendacje do pracy w kolejnym roku szkolnym.

Sprawozdanie z nadzoru za rok szkolny 2024/25 – tematyka Zastanawiając się nad tym jakim obszarom w sprawozdaniu poświecić trzeba najwięcej miejsca, mając z tyłu głowy przywołane na początku podstawy prawne, postarajmy się wskazać te najważniejsze, wręcz niezbędne właśnie w roku szkolnym 2024/25.

Wychowanie do wartości

Jak co roku jest to jedno z ważniejszych zadań placówki. Warto ocenić nie tylko realizację szkolnego programu wychowawczo-profilaktycznego, ale też programów oddziałowych i innych działań wpisujących się w wychowanie do wartości takich jak np. wolontariat czy działalność samorządu. W tym roku szkolnym szczególna wagę przyłożyć należy kształtowaniu wartości patriotycznych, obywatelskich oraz odpowiedzialności za region i Ojczyznę.

Ochrona zdrowia psychicznego uczniów

Po kilku latach przerwy tematyka dobrostanu i kondycji psychicznej uczniów ponownie wróciła na edukacyjny tapet. Wynika to gwałtownie rosnącej liczby uczniów wykazujących problemy psychologiczne, przypadków zachowań autodestrukcyjnych, w tym samobójstw. Analizując ten obszar pracy placówki warto zwrócić uwagę na działania organizowane na poziomie całej placówki, w tym współpracę ze środowiskiem, a także na działania poszczególnych wychowawców oraz zatrudnionych specjalistów.

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Jak co roku jest to niezwykle istotne zadanie placówki i tak też powinno zostać potraktowane w sprawozdaniu. Ważną rolę w przygotowywaniu tej części pełnią wychowawcy. Informacje pochodzące od nich oraz od specjalistów, wsparte kilkoma kontrolami i obserwacjami powinny dać dyrektorowi dobry obraz jakości i efektywności pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej w placówce. Poza współpracą ze środowiskiem, warto również przyjrzeć się efektywności współpracy z rodzicami, gdyż to ona ma duży wpływ na efektywność udzielanej pomocy. W niektórych przypadkach zwrócić uwagę również należy na wyposażenie placówki. Zdarza się bowiem, że placówka nie jest w stanie udzielać rekomendowanej przez specjalistów pomocy z powodu braku specjalistycznej pracowni lub wyposażenia.

SOM – Standardy Ochrony Małoletnich

Zainaugurowane w tym roku szkolnym Standardy Ochrony Małoletnich to temat niezwykle ważny i wprowadzający wiele nowych obowiązków po stronie placówki, dyrekcji i samych nauczycieli. Rzetelna weryfikacja zarówno wprowadzonych rozwiązań jak i ich przestrzegania w bieżącej pracy nauczycieli jest niezwykle ważna w pierwszym roku szkolnym, w którym obowiązują. Nadzór tego obszaru zrobiony dobrze będzie przydatny również w ramach wprowadzonego przepisami jego obowiązkowego audytu.

Kompetencje kluczowe

Dokładna analiza tegorocznych kierunków rozwoju polityki oświatowej powinna doprowadzić do wniosku, że wile z nich to nic innego jak rozwijanie kompetencji kluczowych. Mowa jest tam chociażby o potrzebie kształtowania kompetencji matematycznych, w zakresie nauk przyrodniczych, cyfrowych czy obywatelskich. Dokładna analiza programów nauczania, przeprowadzone obserwacje oraz kontrole powinny dać obiektywny obraz rozwoju tych kompetencji, będąc jednocześnie przydatnym materiałem w części prezentującej realizację kierunków.

Porady dla autorów sprawozdania

Konstrukcja sprawozdania i jego zakres to kwestie fundamentalne, warto jednak pamiętać o dwóch ważnych kwestiach.

Po pierwsze, przygotowując sprawozdanie warto docenić możliwość wykorzystania kadry pedagogicznej do zbierania danych.

Wiele informacji, które znaleźć powinny się w sprawozdaniu, to te, które na bieżąco gromadzą nauczyciele. Odpowiednio wcześnie zaplanowane i zlecone nauczycielom czynności, na przykład w formie polecenia przygotowania odpowiednich podsumowań czy sprawozdań, nie będzie dla nich wcale tak uciążliwe, a dyrektorowi zapewni dostęp do wielu istotnych informacji, niezwykle cennych z punktu widzenia sprawozdania właśnie. Sprawozdanie z realizacji podstawy programowej, pomocy psychologiczno-pedagogicznej czy też realizacji działań wychowawczych to przykłady dokumentów, które z powodzeniem mogą przygotować nauczyciele, a dyrekcji pozostanie ich zagregowanie, podsumowanie i ocena.

Drugą podpowiedzią istotną podczas przygotowywania sprawozdania jest ta zasygnalizowana i niedokończona na początku, a dotycząca ogólnej charakterystyki placówki zaproponowanej jako jedna z pierwszych części dokumentu.

Pokazanie aktualnego statusu, rozmiarów i organizacji placówki to sprawa ważna dla pokazania kontekstu, jednak warto zastanowić się nad jeszcze jednym. Naturalnym jest, że sprawozdanie za rok szkolny 2024/25 ograniczać powinno się do tego roku, jednak czasem warto jest pokazać również czym różnił się on od poprzedniego. Znaczące wzrosty czy też spadki kluczowych wskaźników, takich jaki liczba uczniów, oddziałów, specjalistów czy też obcokrajowców, które mogły mieć miejsce rok do roku miewają czasem istotny wpływ na osiągane efekty pracy i sam nadzór. Nagły wzrost liczby obcokrajowców, opinii czy orzeczeń albo nawet absencji nauczycieli, to zdarzenia niezależne od dyrektora, mimo wszystko mocno rezonujące na wiele obszarów pracy i nadzoru.

Podsumowanie Sprawozdanie z nadzoru powinno być dokumentem niezwykle przemyślanym i mimo możliwego znużenia tematem oraz powtarzalności pewnych zadań i badanych obszarów należy uwzględnić w nim specyfikę mijającego roku szkolnego. Dodatkowo do klasycznej funkcji sprawozdania, stanowiącego przy okazji punkt wyjścia do nadzoru w roku przyszłym (szczególnie wnioski i rekomendacje) pamiętać należy o wzmożonym zainteresowaniu tematem nadzoru przez ministerstwo. Wobec ciągle niezadowalających wyników egzaminów, słabnącej kondycji psychicznej uczniów oraz wielu zapowiedzianych nowości ciężko jest wyobrazić sobie, aby temat nadzoru pedagogicznego pojawił się w orbicie zainteresowania ministerstwa i kuratoriów incydentalnie.

Podstawa prawna: art. 69 ust. 7 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 737 ze zm.), rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 15). Stan prawny na dzień: 7-04-2025

Sprawozdanie z nadzoru pedagogicznego za rok szkolny 2024/2025 – co musi zawierać?

Zmiany w Karcie Nauczyciela – Dyrektorze, bądź gotowy

Dwa nowe teksty jednolite: ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i o związkach zawodowych

Podobne artykuły

Arkusz obserwacji zajęć – stosowanie metod aktywizujących (edukacja przedszkolna)

Obowiązek szkolny i obowiązek nauki poza szkołą pod lupą kuratora

Monitorowanie wraca do nadzoru pedagogicznego. Zmiana planu nadzoru do 30 września.

Arkusz obserwacji zajęć – realizacja podstawy programowej wychowania przedszkolnego

10 spraw, o których dyrektor szkoły najczęściej przypomina sobie dopiero pod koniec sierpnia – nie pozwól, by zaskoczyły Cię przed 1 września!

Dwa nowe teksty jednolite: ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i o związkach zawodowych

Wspólne kategorie

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?

Sprawozdanie z nadzoru pedagogicznego za rok szkolny 2024/2025 – co musi zawierać?

Subskrybuj

Subskrybuj

Kup pojedynczy artykuł

Zmiany w Karcie Nauczyciela – Dyrektorze, bądź gotowy

Dwa nowe teksty jednolite: ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i o związkach zawodowych

Podobne artykuły

Arkusz obserwacji zajęć – stosowanie metod aktywizujących (edukacja przedszkolna)

Obowiązek szkolny i obowiązek nauki poza szkołą pod lupą kuratora

Monitorowanie wraca do nadzoru pedagogicznego. Zmiana planu nadzoru do 30 września.

Arkusz obserwacji zajęć – realizacja podstawy programowej wychowania przedszkolnego

10 spraw, o których dyrektor szkoły najczęściej przypomina sobie dopiero pod koniec sierpnia – nie pozwól, by zaskoczyły Cię przed 1 września!

Dwa nowe teksty jednolite: ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i o związkach zawodowych

Wspólne kategorie

Szukaj wg fraz

Wspólne kategorie

Info

Najnowszy artykuły

Nasz Partner

Witamy!

Stwórz nowe konto!

Odzyskaj hasło

Czy na pewno chcesz odblokować ten post?

Czy na pewno chcesz anulować subskrypcję?