Ministerstwo Edukacji Narodowej opublikowało projekt zmian w rozporządzeniach dotyczących podstaw programowych. Propozycje obejmują zarówno szkoły podstawowe, jak i ponadpodstawowe, a część zmian ma wejść w życie już od 1 września 2026 r.
Najważniejsze nowości to:
- obowiązkowa edukacja zdrowotna,
- nowy nieobowiązkowy przedmiot „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”,
- zmiana nazwy przedmiotu „edukacja dla bezpieczeństwa” na „kształcenie obronne”.
Edukacja zdrowotna, zgodnie z zapowiedziami – obowiązkowa
Zgodnie z zapowiedziami resortu edukacja zdrowotna ma przestać być zajęciami fakultatywnymi, a stanie się obowiązkowym przedmiotem w:
- klasach IV–VIII szkół podstawowych,
- liceach,
- technikach,
- branżowych szkołach I stopnia.
Przedmiot funkcjonuje już od roku szkolnego 2025/2026 jako zajęcia nieobowiązkowe. Według danych Systemu Informacji Oświatowej uczestniczy w nich obecnie około 40 proc. uczniów szkół podstawowych.
Resort argumentuje zmianę pogarszającą się kondycją psychiczną i fizyczną dzieci i młodzieży. W uzasadnieniu projektu przywołano m.in. dane wskazujące, że:
- ponad połowa uczniów deklaruje permanentny stres i przeciążenie,
- 42 proc. nastolatków doświadcza samotności,
- co trzeci uczeń wykazuje symptomy obniżonej odporności psychicznej,
- jedynie 16,8 proc. uczniów spełnia zalecenia WHO dotyczące codziennej aktywności fizycznej.
Obowiązkowa edukacja zdrowotna ma obejmować dziewięć działów:
- wartości i postawy,
- zdrowie fizyczne,
- aktywność fizyczną,
- odżywianie,
- zdrowie psychiczne,
- zdrowie społeczne,
- zdrowie środowiskowe,
- dojrzewanie,
- internet i profilaktykę uzależnień.
MEN podkreśla, że celem przedmiotu jest budowanie tzw. alfabetyzmu zdrowotnego, czyli kompetencji pozwalających uczniom świadomie dbać o zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne.
W projekcie przewidziano również szereg zmian i uzupełnień w treściach nauczania. Pojawią się m.in.:
- większy nacisk na wiedzę opartą na dowodach naukowych,
- rozszerzone treści dotyczące higieny jamy ustnej,
- zagadnienia związane ze zdrowym nawadnianiem,
- elementy dotyczące chorób przewlekłych i pierwszej pomocy przy napadzie padaczkowym,
- kwestie przemocy, granic osobistych i reagowania na ich naruszenie,
- nowe zagrożenia cyfrowe, takie jak phishing czy kradzież tożsamości.
Jednocześnie MEN chce ograniczyć liczbę obowiązkowych doświadczeń edukacyjnych realizowanych w ciągu roku – z co najmniej dwóch do jednego.
Nowy przedmiot: „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”
Największe emocje może budzić utworzenie nowego przedmiotu „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”.
Przedmiot ma być nieobowiązkowy i obejmie treści wyłączone z głównej edukacji zdrowotnej. Resort podkreśla, że zajęcia mają koncentrować się m.in. na:
- bezpieczeństwie i integralności osobistej,
- poszanowaniu granic i autonomii,
- przeciwdziałaniu przemocy i seksualizacji,
- odpowiedzialności w relacjach,
- ochronie dzieci i młodzieży przed zagrożeniami internetowymi.
Potrzeba zmian argumentowana jest także danymi dotyczącymi aktywności dzieci w sieci. W uzasadnieniu wskazano m.in., że:
- z internetu korzysta 2,7 mln dzieci w wieku 7–14 lat,
- 1,3 mln dzieci korzysta z serwisów pornograficznych,
- znacząco wzrosła liczba materiałów przedstawiających seksualne krzywdzenie dzieci tworzonych przez osoby nieletnie.
„Edukacja dla bezpieczeństwa” zmieni się w „kształcenie obronne”
Projekt przewiduje także zmianę nazwy przedmiotu „edukacja dla bezpieczeństwa” na „kształcenie obronne”.
Nowa nazwa ma lepiej oddawać rozszerzony charakter przedmiotu, który będzie obejmował:
- bezpieczeństwo państwa,
- przygotowanie do reagowania w sytuacjach kryzysowych,
- wiedzę o strukturach odpowiedzialnych za obronność,
- budowanie odporności społecznej.
Nowa podstawa programowa dla tego przedmiotu ma być wdrażana od roku szkolnego 2027/2028 w klasach VIII szkoły podstawowej.
Co dalej?
Zmiany mają wejść w życie 1 września 2026 r., a projekty rozporządzeń trafiły teraz do dalszych konsultacji i uzgodnień.
Materiał:
- projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym,
- projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia.
Stan prawny na dzień:
- 21-05-2026
